Διερεύνηση της αγοραστικής συμπεριφοράς των Κυπρίων καταναλωτών ως προς τα ανθοκομικά προϊόντα

Ανδρέας Στυλιανού, Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης
Χρυστάλλα Κώστα, Τμήμα Γεωργίας, Κλάδος Οπωροκηπευτικών

Η σημασία της ανθοκομίας ως ένας από τους σπουδαιότερους και μοντέρνους κλάδους της σημερινής γεωργίας, γίνεται τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο εμφανής, αφού οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της εποχής επέβαλαν την παρουσία των λουλουδιών σε όλες τις εκφράσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής και γενίκευσαν τη χρήση τους στις διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως γιορτές, γενέθλια, γάμους κ.λπ. Παράλληλα, τα άνθη στις χριστιανικές τελετές χρησιμοποιούνται με ποικίλους τρόπους, όπως, στον στολισμό του Επιταφίου, στις νεκρώσιμες ακολουθίες, το μοίρασμα ανθέων στους πιστούς κατά το Σάββατο του Λαζάρου, τα βάγια – δάφνες την Κυριακή των Βαΐων κ.λπ. Από την άλλη, η αστικοποίηση και η απομόνωση των ανθρώπων στους στενούς κλοιούς της πόλης, καταστούν ακόμη πιο έντονη την ανάγκη για επαφή με τη φύση και ένταξη των λουλουδιών στην καθημερινότητα τους.

Έτσι, γνωρίζοντας τις προτιμήσεις και τις στάσεις των καταναλωτών απέναντι στα άνθη και στα φυτά, είναι δυνατό να χαρακτηριστεί το προφίλ των Κυπρίων καταναλωτών, ενώ παράλληλα να αναπτυχθούν τα κατάλληλα εργαλεία στον τομέα της αγοράς και της εμπορίας των ανθοκομικών προϊόντων, τα οποία θα στοχεύουν στην ικανοποίηση του πελάτη – καταναλωτή και κατ’ επέκταση στη μεγιστοποίηση του κέρδους και εισοδήματος των ανθοκαλλιεργητών.

Η παρούσα έρευνα, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης της Ανθοκομίας με πρωτοβουλία του Τμήματος Γεωργίας και σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών. Σημειώνεται ότι, από όσα γνωρίζουμε, δεν υπάρχει στη βιβλιογραφία οποιαδήποτε έρευνα που να αφορά στην κατανάλωση των ανθοκομικών προϊόντων στην Κύπρο.

Διαβάστε όλη την Έκθεση με τα αποτελέσματα της έρευνας εδώ.

Kαινοτόμες μέθοδοι και εργασίες στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών

Θεοδώρα Καπαρή
ΑΛΓΕ, Κλάδος Φυτοπροστασίας

Το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ) εργάζεται για 50 χρόνια στο Τομέα της εφαρμοσμένης γεωργικής έρευνας και αποτελεί πρότυπο κέντρο γνώσης και καινοτομίας με κύριο στόχο  να οδηγήσει την Κύπρο σε ένα καλύτερο μέλλον ενισχύοντας την αγροτική ανάπτυξη, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής και διασφαλίζοντας την αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων.

Κατά την διάρκεια των χρόνων λειτουργίας του το ΙΓΕ έχει αναπτύξει και εφαρμόσει πολλές επιστημονικές μεθόδους. Σήμερα, εφαρμόζονται πολλές νέες καινοτόμες μέθοδοι και εργασίες που είτε εισήχθηκαν είτε αναπτύχθηκαν από επιστήμονες του ΙΓΕ και χρησιμοποιούνται στα πλαίσια των εργασιών μας.

Οι μέθοδοι αυτές, πολλές από τις οποίες εφαρμόζονται στην Κύπρο μόνο από το ΙΓΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διερεύνηση και επίλυση πολλών προβλημάτων του αγροτικού κόσμου και του περιβάλλοντος καθώς και για εκπαίδευση φοιτητών και άλλων επιστημόνων. Επίσης, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για επαγγελματική δραστηριοποίηση από νέους επιστήμονες ή επιχειρηματίες.

Οι κυριότερες από τις μεθόδους όπως εφαρμόζονται από τους διαφόρους Κλάδους του ΙΓΕ είναι:

Α. Κλάδος Λαχανοκομίας/Ανθοκομίας

Το Εργαστήριο Μετασυλλεκτικής Τεχνολογίας (ΕΜΤ) του ΙΓΕ ασχολείται με τον προσδιορισμό της ποιότητας και διατηρησιμότητας σε ακέραια ή μερικώς κατεργασμένα  νωπά οπωροκηπευτικά σε σχέση με προσυλλεκτικούς παράγοντες (ποικιλίες, υποκείμενα εμβολιασμού, καλλιεργητικές πρακτικές) και μετασυλλεκτικούς παράγοντες (συνθήκες διατήρησης  και μετασυλλεκτικές εφαρμογές φυτοπροστασίας,  πρόληψης φυσιολογικών ανωμαλιών, καταστολής της αναπνευστικής δραστηριότητας και παραγωγής αιθυλενίου).

Το ΕΜΤ δραστηριοποιείται στη μελέτη της ποιότητας σε νωπά οπωροκηπευτικά (φρούτα, λαχανικά, άνθη) σε σχέση με τη διαδικασία φυσικής ή τεχνητής ωρίμασης, τις πρακτικές συγκομιδής, μετασυλλεκτικής διαχείρισης, συσκευασίας, μερικής κατεργασίας (minimal processing) και ψυκτικής διατήρησης τους.

Βασικό άξονα οργάνωσης του εργαστηρίου αποτελεί η ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ποιότητας και διατηρησιμότητας νωπών οπωροκηπευτικών μέσα από τον αναλυτικό προσδιορισμό των συνισταμένων τους:

  1. Μορφολογικά χαρακτηριστικά
  2. Μηχανική υφή
  3. Χρώμα
  4. Χημική σύσταση
  5. Βιοχημικοί δείκτες
  6. Φυσιολογικοί δείκτες
  7.  Οργανοληπτικά χαρακτηριστικά

Β. Κλάδος Αγροβιοτεχνολογίας

  1. Μοριακό και βιοχημικό αποτύπωμα μικροοργανισμών στο περιβάλλον και τα τρόφιμα
  2. Απομόνωση και ταυτοποίηση μικροοργανισμών σε περιβαλλοντικά δείγματα
  3. Ανάπτυξη μοριακών δεικτών για την αναγνώριση και διάκριση μικροοργανισμών.
  4. Μελέτη και αξιολόγηση συστημάτων ως προς την αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή τους δράση
  5. Μεταγονιδιωματική μελέτη βιολογικών συστημάτων
  6. Μελέτη της γονιδιακής έκφρασης σε βιολογικά συστήματα που έχουν άμεση σχέση με τη γεωργία
  7. Γενετικός έλεγχος σε ότι αφορά το scrabie
  8. Μελέτη της μοριακής ανθεκτικότητας εχθρών των φυτών σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα
  9. Μέθοδοι απορρύπανσης ξενοβιοτικών ουσιών στο περιβάλλον (γεωργικά φάρμακα, αρωματικοί υδρογονάνθρακες)
  10. Απομόνωση και επιλογή μικροφυκών για την παραγωγή βιοκαυσίμων και άλλων προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Γ. Κλάδος Φυτοπροστασίας

Ο Κλάδος Φυτοπροστασίας έχει προσαρμοστεί στις σύγχρονες ερευνητικές αντιλήψεις και απαιτήσεις, υιοθετώντας μια νέα διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει τομείς της κλασσικής φυτοπαθολογίας, της μοριακής βιολογίας και της βιοτεχνολογίας. Η εφαρμογή των νέων τεχνικών γίνεται στα αναβαθμισμένα εργαστήρια του Κλάδου για τη διάγνωση ασθενειών που εντοπίζονται στις καλλιέργειες της Κύπρου, καθώς και ασθενειών καραντίνας που δεν υπάρχουν στο νησί, με στόχο την αποτροπή της εισαγωγής και της εξάπλωσης νέων επιβλαβών οργανισμών. Νέες μέθοδοι που εφαρμόζονται στον Κλάδο Φυτοπροστασίας είναι:

  1. Ταυτοποίηση ιολογικών, μυκητολογικών και βακτηριολογικών ασθενειών σε σολανώδη (τομάτα, πατάτα, πιπεριά), κολοκυνθοειδή (αγγουριά, πεπονιά, κολοκυθιά, καρπουζιά), ψυχανθή (φασολιά, λουβί)
  2. Διάγνωση ασθενειών
  3. Μοριακή ανίχνευση φυτικών ασθενειών
  4.  Εξυγίανση με μικροεμβολιασμό in vitro
  5.  Παραγωγή υγιούς πολλαπλασιαστικού υλικού
  6. Μέθοδος διάγνωσης ιοειδών εσπεριδοειδών in vitro
  7. Θερμοθεραπεία και μικροεμβολιασμός
  8. Χημειοθεραπεία
  9. Μεριστωματική καλλιέργεια in vitro
  10. Μικροπολλαπλασιασμός in vitro
  11. Εκτροφή “ωφέλιμων” εντόμων
  12.  Ανάπτυξη αυτόματου συστήματος παρακολούθησης της Μύγας της Μεσογείου (Ceratitis capitata), του Δάκου της ελιάς (Bactrocera oleae) και της κόκκινης ψώρας των εσπεριδοειδών (Aonidiella aurantii), με τη Χρήση Δικτύων Ασύρματης Τεχνολογίας.

Δ. Κλάδος Εγγείων Βελτιώσεων

Καινοτόμες τεχνικές για εξοικονόμηση νερού άρδευσης στις υδροπονικές καλλιέργειες, στα θερμοκήπια και στις υπαίθριες καλλιέργειες «Προσαρμογή της γεωργικής παραγωγής στην κλιματική αλλαγή και στους περιορισμένους υδατικούς πόρους». Επίσης έμφαση δίνεται στην κατανόηση των μηχανισμών σχετικά με τις αναλογίες των μακροκατιόντων καθώς και της αλληλεπίδρασης τους με τη συνολική συγκέντρωση ιόντων στα θρεπτικά διαλύματα «Επίδραση διαφορετικών αναλογιών K: Ca :Mg στα φυτά όταν τα νερά άρδευσης περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις αλάτων» στα πλαίσια της αποφυγής της σπατάλης λιπασμάτων με οικονομικό και περιβαλλοντικό όφελος.

Επιπλέον, αξιολογείται, τόσο σε συστήματα υδροπονίας όσο και πραγματικές συνθήκες αγρού, η πρόσληψη από τα φυτά ενεργών φαρμακευτικών ουσιών, ξενοβιοτικών ουσιών και αναδυόμενων ρύπων (pharmaceuticals, compounds of emerging concern) που ανιχνεύονται σε ίχνη στο επεξεργασμένο νερό. Επίσης γίνεται αξιολόγηση της επαγωγής της αντοχής φυτών σε διάφορους αβιοτικούς παράγοντες καταπόνησης μέσω της βιολογικής διέγερσης των φυτών (priming) με την προ-μεταχείριση των φυτών με διάφορα μόρια σήματος. Η επαγωγή της αντοχής αξιολογείται με την μελέτη φυσιολογικών, βιοχημικών και μοριακών δεικτών αντοχής.

Στον τομέα της εδαφικής οικολογίας διερευνάται η δυνατότητα ταχείας εκτίμησης του δυναμικού ανοργανοποίησης αζώτου οργανικών υλικών, όπως κομπόστ και κοπριάς, μετά την ενσωμάτωσή τους στο έδαφος, για την ορθολογική λίπανση των καλλιεργειών και τον περιορισμό της έκπλυσης νιτρικών.

E. Κλάδος Βελτίωσης Φυτών

Στον Κλάδο Βελτίωσης Φυτών εφαρμόζονται εξειδικευμένες και παγκοσμίως καινοτόμες μέθοδοι βελτίωσης με στόχο τη δημιουργία ποικιλιών που είναι καλά προσαρμοσμένες στο ιδιαίτερο περιβάλλον της Κύπρου και που ανταποκρίνονται καλά στην Κλιματική αλλαγή. Οι καινοτομίες αφορούν

  1. Εξειδικευμένη δυνατότητα επιλογής στο επίπεδο του ατομικού φυτού
  2. Πρωτοποριακά σχέδια επιλογής που εξουδετερώνουν την αρνητική επίδραση της εδαφικής ετερογένειας
  3. Σειρά καινοτόμων δεικτών επιλογής

Οι προοπτικές που προσφέρονται είναι πρακτικά ανεξάντλητες και αφορούν τόσο την επιλογή των πιο κατάλληλων γενετικών υλικών για τη δημιουργία νέων ποικιλιών με μειωμένο κόστος σε οποιοδήποτε φυτικό είδος, όσο και τη δυνατότητα φαινοτύπισης ακριβείας, καθώς και τη δυνατότητα δημιουργίας καταλλήλων γενοτύπων για εξειδικευμένα πειράματα στο μοριακό επίπεδο.

Review 2010-2011

The Agricultural Research Institute Review for 2010-2011