Σημαντική αναγνώριση ερευνητικού έργου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Γιώργος Αδαμίδης, Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών Α’
Ανδρέας Στυλιανού, Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης

Η ανάπτυξη τεχνογνωσίας στο μάρκετινγκ μπορεί να μετατρέψει τους γεωργούς σε «Έξυπνους Γεωργούς»

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία τάση στροφής των καταναλωτών στην υγιεινή διατροφή, συγκεκριμένα σε τροφές υψηλής διατροφικής αξίας – ευρύτερα γνωστές και ως «υπερτροφές». Αυτή η τάση βρίσκεται στο επίκεντρο του εκπαιδευτικού προγράμματος SmartFarmer που έχει αναπτυχθεί από μία κοινοπραξία επτά οργανισμών από πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Κύπρος, Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία και Λετονία). Συντονιστής του Έργου SmartFarmer (Βελτίωση δεξιοτήτων για «έξυπνες» καλλιέργειες ως ένα καινοτόμο εργαλείο αγροτικής και οικονομικής ανάπτυξης) ήταν ο Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών.

Στο πλαίσιο του Έργου SmartFarmer έχει αναπτυχθεί ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που ενθαρρύνει την αγροτική ανάπτυξη, υποδεικνύοντας στους γεωργούς για το πώς μπορούν να επωφεληθούν από τις τάσεις της αγοράς. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα SmartFarmer έχει ως απώτερο στόχο την εκπαίδευση και κατάρτιση των γεωργών στις έννοιες και αρχές του μάρκετινγκ και του επιχειρησιακού σχεδιασμού, παρέχοντάς τους έτσι τις απαραίτητες γνώσεις για να αναπτύξουν μία νέα επιχειρηματική προσέγγιση, προσανατολισμένη στις δικές τους ανάγκες.

Οι ομάδες-στόχοι, που συμμετείχαν ενεργά στα εργαστήρια εκπαίδευσης που διοργανώθηκαν και συνεισέφεραν στην ανάπτυξη του εκπαιδευτικού προγράμματος, συμπεριλάμβαναν γεωργούς (ειδικότερα παραγωγούς «υπερτροφών»), μικρομεσαίες επιχειρήσεις του αγρο-διατροφικού τομέα και αγροτικούς συνεταιρισμούς που ασχολούνται με την παραγωγή, εμπορία και μάρκετινγκ των «υπερτροφών».

Αποτέλεσμα αυτής της συμμετοχικής προσπάθειας, ήταν η ανάπτυξη ενός δομημένου εκπαιδευτικού προγράμματος που περιλαμβάνει μία ηλεκτρονική πλατφόρμα εκπαίδευσης, ένα εγχειρίδιο χρήσης και ένα ηλεκτρονικό βιβλίο (e-book). Τα εκπαιδευτικά αυτά εργαλεία διατίθενται δωρεάν στην ηλεκτρονική πλατφόρμα σε πέντε γλώσσες: Ελληνικά, Αγγλικά, Ισπανικά, Πορτογαλικά και Λετονικά.

Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει ειδικό ενημερωτικό δελτίο (factsheet) για το πρόγραμμα SmartFarmer. Τα συγκεκριμένα ενημερωτικά δελτία εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόνο για επιτυχημένα προγράμματα (Success Stories και Good Practice Examples), με βασικό σκοπό να χρησιμοποιηθούν ως «πηγή έμπνευσης» διαφόρων προγραμμάτων από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπρόσθετα, τα ενημερωτικά δελτία προωθούνται στους Εθνικούς Φορείς των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή/και στα Γραφεία Δημιουργικής Ευρώπης (Creative Europe Desks/Creative Europe), ενώ χρησιμοποιούνται επίσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις επικοινωνιακές της δραστηριότητες.

Eκτενής αναφορά στο πρόγραμμα, καθώς και στα αποτελέσματά του, γίνεται σε σχετική ανακοίνωση που αναρτήθηκε στον διαδικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των προγραμμάτων ERASMUS+. Η σχετική αναφορά βρίσκεται εδώ http://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/projects/eplus-project-details-page/?nodeRef=workspace://SpacesStore/6cbdf734-f2fa-4afb-9268-1add2b0db548

Το αγροτικό ρομπότ ψεκαστήρας

Γιώργος Αδαμίδης
Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών Α’
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης

Το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ) συμμετείχε σε δύο ερευνητικά προγράμματα, με εξωτερική χρηματοδότηση, και με συνεργάτες από Κύπρο, Ελλάδα και Ισραήλ, όπου εξετάστηκε η περίπτωση αξιοποίησης της ρομποτικής τεχνολογίας στη γεωργία. Συγκεκριμένα στα προγράμματα AgriRobot και SAVSAR, στόχος ήταν η δημιουργία εύχρηστων διεπαφών χρήστη (user interfaces) για επικοινωνία αγρότη με ρομπότ. Σκοπός δεν ήταν η απομάκρυνση του αγρότη από το χωράφι και η διεξαγωγή της εργασίας εξ’ ολοκλήρου από το ρομπότ, αλλά η συνεργασία μεταξύ τους για επίτευξη μιας γεωργικής εργασίας. Συγκεκριμένα στα δύο έργα εξετάστηκε η περίπτωση απομακρυσμένου ψεκασμού των αμπελιών. Το ρομπότ βρισκόταν στο χωράφι ενώ ο αγρότης από ένα πιο ασφαλές και άνετο περιβάλλον μπορούσε να επιβλέπει και να κατευθύνει το ρομπότ στο χωράφι. Αυτό σημαίνει ότι πλέον ο αγρότης δεν εκτίθεται σε αντίξοες καιρικές συνθήκες και σε βλαβερές ουσίες, επικίνδυνες για την υγεία του.

Πρόσφατα έχει δημοσιευτεί άρθρο του Δρ Γιώργου Αδαμίδη και των συνεργατών του στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Field Robotics, με τίτλο «Design and development of a semi-autonomous agricultural vineyard sprayer: human-robot interaction aspects«. Στο άρθρο περιγράφεται η διαδικασία σχεδίασης και ανάπτυξης του ρομποτικού ψεκαστήρα, καθώς και περιγραφή των διαφόρων πειραμάτων που σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν κατά την διάρκεια των δύο προαναφερθέντων ερευνητικών προγραμμάτων.

Journal of Field Robotics

Διαδικτυακή πλατφόρμα εκπαίδευσης SmartFarmer

Γιώργος Αδαμίδης, Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών A’
Ανδρέας Στυλιανού, Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης

Το έργο SmartFarmer «Βελτίωση δεξιοτήτων για «έξυπνες» καλλιέργειες ως ένα καινοτόμο εργαλείο αγροτικής και οικονομικής ανάπτυξης» (LLP-LdV-ToI-13-CY-1671317) συγχρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων (ΙΔΕΠ) Διά Βίου Μάθησης στο πλαίσιο του Προγράμματος Leonardo Da Vinci – Transfer of Innovation. Συντονιστής του Έργου ήταν το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών σε μια κοινοπραξία με άλλους έξι οργανισμούς από Κύπρο, Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία και Λετονία. Το Έργο κρίθηκε από το ΙΔΕΠ και την ΕΕ ως δείγμα καλής πρακτικής (good practice example) και επιτυχημένη ιστορία (success story) (Εικόνα 1).

Εικόνα 1. Πιστοποίηση έργου SmartFarmer ως «δείγμα καλής πρακτικής»

Στόχος του έργου SmartFarmer ήταν η δημιουργία και ανάπτυξη ενός προγράμματος εκπαίδευσης για το Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων, μίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας μάθησης (http://e-platform.smartfarmerproject.eu) και ενός εγχειριδίου υπό μορφή ηλεκτρονικού βιβλίου (Εικόνα 2) (http://www.smartfarmerproject.eu/deliverables/e_book_GR.pdf). Τα πιο πάνω αποτελέσματα είναι διαθέσιμα σε πέντε γλώσσες· Ελληνικά, Αγγλικά, Ισπανικά, Πορτογαλικά και Λετονικά.

Εικόνα 2. Tο ηλεκτρονικό βιβλίο (e-Book) SmartFarmer

Το έργο SmartFarmer αποτελεί χρήσιμο εργαλείο μεταφοράς της γνώσης και της καινοτομίας στις αγροτικές περιοχές. Το εκπαιδευτικό υλικό που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος, δύναται να αξιοποιηθεί από τις Γεωργικές Εφαρμογές, καθώς και από άλλους αρμόδιους φορείς, για την εκπαίδευση και κατάρτιση του αγροτικού πληθυσμού, κυρίως σε θέματα μάρκετινγκ και επιχειρηματικότητας. Το ηλεκτρονικό εκπαιδευτικό υλικό αποτελείται από τρία (3) κεφάλαια όπου δίνονται βασικές πληροφορίες για τον Στρατηγικό Σχεδιασμό και το Μάρκετινγκ «έξυπνων» αγρο-τροφίμων, για τη Βιολογική/Οικολογική Γεωργία και για τα Συστήματα Ποιότητας. Τα κεφάλαια περιλαμβάνουν έντεκα (11) συνοπτικές ενότητες (Εικόνα 3). Κάθε ενότητα περιλαμβάνει θεωρία, μελέτες περίπτωσης, πρακτικές ασκήσεις και πηγές για περαιτέρω μελέτη. Επιπλέον, η ενότητα 5 συμπεριλαμβάνει ένα χρήσιμο εργαλείο σε μορφή EXCEL για τον υπολογισμό της τιμής αγοράς. Παρομοίως, η ενότητα 11 συμπεριλαμβάνει έναν απλό και συνοπτικό οδηγό για την καλλιέργεια βασικών υπερτροφών που σχετίζονται με το Έργο.

Εικόνα 3. Παράδειγμα προβολής της αρχικής σελίδας των κεφαλαίων και ενοτήτων.

Το εκπαιδευτικό υλικό SmartFarmer μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεμονωμένη, αυτο-κατευθυνόμενη μάθηση ή ως υποστηρικτικό υλικό σε μαθήματα κατάρτισης. Με την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος κατάρτισης SmartFarmer, ο εκπαιδευόμενος θα γνωρίσει τις βασικές έννοιες και αρχές του μάρκετινγκ και του στρατηγικού σχεδιασμού, ενώ θα είναι σε θέση να σχεδιάζει επιχειρηματικές στρατηγικές και στρατηγικές μάρκετινγκ. Επιπλέον, θα αποκτήσει γνώσεις σχετικά με τις στρατηγικές μίγματος μάρκετινγκ και θα είναι σε θέση να προσδιορίζει την καλύτερη προσέγγιση για τη δική του αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα. Θα γνωρίσει, επίσης, την πολιτική της ΕΕ για την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων και τις αρχές, τη νομοθεσία και την πιστοποίηση της βιολογικής γεωργίας. Τέλος, το εκπαιδευτικό υλικό θα τον βοηθήσει να κινηθεί προς φιλικές στο περιβάλλον καλλιεργητικές πρακτικές.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα SmartFarmer μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα http://www.smartfarmerproject.eu

Συμμετοχή στο 19ο Επιστημονικό Συνέδριο του Συνδέσμου Ελλήνων Περιφερειολόγων

Ανδρέας Στυλιανού,
Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης

Στις 12-13 Μαΐου 2016 πραγματοποιήθηκε στη Λαμία το 19ο Επιστημονικό Συνέδριο του Συνδέσμου Ελλήνων Περιφερειολόγων. Σ’ αυτό συμμετείχε ο Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών Ανδρέας Στυλιανού, ο οποίος παρουσίασε την εισήγηση με τίτλο: Διερεύνηση της βιωσιμότητας του αγροτικού παραγωγικού συστήματος της Περιφέρειας της Κύπρου και της αναγκαιότητας αυτής: Μία πρώτη προσέγγιση στην περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Περίληψη εισήγησης (ελληνικά): Η παρούσα εργασία αποτελεί μία πρώτη προσέγγιση της διερεύνησης της βιωσιμότητας του αγροτικού παραγωγικού συστήματος της Περιφέρειας της Κύπρου, μέσα από μία ποιοτική έρευνα σε 100 αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Τα αποτελέσματα που προκύπτουν, δείχνουν ότι μερικά από τα πιο σημαντικά και παραδοσιακά επιμέρους αγροτικά συστήματα της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας της Κύπρου, όπως είναι το αιγοπροβατοτροφικό, πιθανόν να είναι μη βιώσιμα, εξαιτίας κυρίως της ραγδαίας αύξησης των τιμών των εισροών και της σχετικά χαμηλής τιμής εκροών παραγωγού, της απουσίας οργάνωσης των εκμεταλλεύσεων και των προβλημάτων που ανακύπτουν στη διάθεση των εκροών, σε συνδυασμό με την πρόσφατη οικονομική κρίση, με όλα τα σχετικά επακόλουθά της. Οι ομάδες και οργανώσεις παραγωγών θα μπορούσαν να συμβάλλουν σημαντικά στη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα της Κυπριακής Περιφέρειας, με τη συμπερίληψη εξειδικευμένων ατόμων στο ανθρώπινο δυναμικό τους και με την παράλληλη καθοδήγηση του κράτους. Η παροχή πρόσθετων κινήτρων στους αγρότες, αποτελεί, επίσης, σημαντική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του τομέα και κατ’ επέκταση της κυπριακής αγροτικής περιφέρειας. Η έρευνα συνεχίζεται σήμερα με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας 324 ερωτηματολογίων και τη δημιουργία κατάλληλης βάσης δεδομένων από τα πρωτογενή στοιχεία, για την οικονομετρική και πολυμεταβλητή στατιστική ανάλυση που ακολουθεί.

Η περίληψη είναι διαθέσιμη και στα αγγλικά.

Η εισήγηση συμπεριλαμβάνεται στα πρακτικά του Συνεδρίου (σελ. 241-247) και είναι επίσης διαθέσιμη στο ResearchGate.

Δημιουργία Πλατφόρμας Ηλεκτρονικής Μάθησης Αγροτών

Ανδρέας Στυλιανού
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης


Θέλοντας να εκμεταλλευτεί τα οφέλη που παρέχει η ηλεκτρονική μάθηση, το Τμήμα Γεωργίας (ΤΓ), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ) του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος (ΥΓΑΑΠ), προτίθεται να δημιουργήσει εξειδικευμένη πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης αγροτών. Το εγχείρημα αυτό δύναται να χρηματοδοτηθεί από το Καθεστώς 1.2 «Δράσεις Ενημέρωσης και Επίδειξης» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020.

Στο πλαίσιο αυτό, κρίθηκε αναγκαίο όπως πραγματοποιηθεί ποσοτική και ποιοτική έρευνα με γενικότερο στόχο τη διερεύνηση των απόψεων και αντιλήψεων των Κυπρίων αγροτών, καθώς και του προσωπικού των Γεωργικών Εφαρμογών του ΤΓ, σχετικά με την πιθανότητα δημιουργίας πλατφόρμας ηλεκτρονικής μάθησης αγροτών.

Η έκθεση αυτή παρουσιάζει τα αποτελέσματα της ποσοτικής και ποιοτικής έρευνας, ενώ παρατίθενται βασικά συμπεράσματα και εισηγήσεις για την αξιοποίηση της ηλεκτρονικής μάθησης στο πλαίσιο των Γεωργικών Εφαρμογών.

Αξιολόγηση της ραδιοφωνικής εκπομπής «Ωρα της Υπαίθρου»

Γιώργος Αδαμίδης
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης

Αναγνωρίζοντας την σημασία της ενημέρωσης των αγροτών μέσω ραδιοφώνου και λαμβάνοντας υπόψη ότι παρόμοια έρευνα είχε διεξαχθεί ξανά πριν 26 χρόνια, το Τμήμα Γεωργίας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ) προχώρησαν στη διεξαγωγή της έρευνας. Στο πλαίσιο αυτό, κρίθηκε αναγκαίο όπως πραγματοποιηθεί ποσοτική έρευνα με γενικότερο στόχο τη διερεύνηση των απόψεων και αντιλήψεων των Κυπρίων αγροτών, σχετικά με τη ραδιοφωνική εκπομπή «Ώρα της Υπαίθρου».

Μπορείτε να διαβάσετε την έκθεση αποτελεσμάτων και τα συμπεράσαμτα της εδώ

Διαδικτυακή Εφαρμογή Υπολογισμού Κόστους Παραγωγής, Κέρδους και Τιμής Πώλησης Προϊόντων

Ανδρέας Στυλιανού
Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών
Κλάδος Αγροτικής ΑνάπτυξηςΙνστιτούτο Γεωργικών Ερευνων



Στο πλαίσιο του στρατηγικού στόχου για μεταφορά της γνώσης με αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το διαδίκτυο, ο Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ) προχώρησε στη δημιουργία μίας καινοτόμου διαδικτυακής εφαρμογής. Η εφαρμογή αφορά στον εύκολο και γρήγορο υπολογισμό του κόστους παραγωγής, του κέρδους και της τιμής πώλησης απλού προϊόντος (π.χ. ντοματοκαλλιέργεια).

Η αναγκαιότητα του εργαλείου προκύπτει από το γεγονός ότι η κοστολόγηση και τιμολόγηση των αγροτικών προϊόντων αποτελεί (ή θα πρέπει να αποτελεί) βασική αρχή για τους Κύπριους αγρότες και για τις αγροτικές επιχειρήσεις. Μέσα από το εργαλείο αυτό παρέχεται η ευκαιρία στους χρήστες να υπολογίζουν με σχετική ευκολία τις δαπάνες, το κόστος ανά μονάδα προϊόντος, το πραγματικό περιθώριο κέρδους και την τιμή πώλησης του προϊόντος που παράγουν ή επιθυμούν να παραγάγουν. Επιπρόσθετα, η εφαρμογή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από ερευνητές, φοιτητές, μελετητές, κρατικούς φορείς και γενικά από οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο με πολύ βασικές γνώσεις υπολογιστών και διαδικτύου.

Σημειώνεται ότι τα αποτελέσματα (π.χ. περιθώριο κέρδους, τιμή πώλησης, κλπ.) που υπολογίζει η διαδικτυακή εφαρμογή, στηρίζονται σε δεδομένα που εισάγει ο χρήστης και όχι σε τυποποιημένα/ προκαθορισμένα δεδομένα. Με αυτό τον τρόπο, παρέχεται ευελιξία στον χρήστη να εισάγει τα δικά του δεδομένα τα οποία διαφέρουν από εκμετάλλευση σε εκμετάλλευση. Στο κάτω μέρος της εφαρμογής δίνονται γενικές και ειδικές οδηγίες/ διευκρινίσεις, οι οποίες κατευθύνουν για ορθή χρήση της εφαρμογής.

Η διαδικτυακή εφαρμογή περιλαμβάνει δύο επιμέρους υπολογιστές οι οποίοι λειτουργούν ως εξής:

Υπολογιστής 1: Ο χρήστης εισάγει τις δαπάνες, τον όγκο της παραγωγής και την τιμή πώλησης ανά μονάδα (π.χ. κιλό) προϊόντος. Ακολούθως, πατώντας το κουμπί «Αποτέλεσμα», υπολογίζονται αυτόματα οι συνολικές δαπάνες, το κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος (ευρώ ανά κιλό), το κέρδος σε χρηματική και ποσοστιαία μορφή, και το πραγματικό περιθώριο κέρδους ως ποσοστό. Ο χρήστης μπορεί να μηδενίσει τον υπολογιστή πατώντας το κουμπί «Επαναφορά». Γίνεται σύσταση όπως ο Υπολογιστής 1 χρησιμοποιείται στις περιπτώσεις που η τιμή πώλησης καθορίζεται από τρίτους (π.χ. χονδρέμπορες).

Υπολογιστής 2: Ο χρήστης εισάγει τις δαπάνες, τον όγκο παραγωγής και το επιθυμητό ή επιτρεπτό περιθώριο κέρδους (π.χ. 10%). Ακολούθως, πατώντας το κουμπί «Αποτέλεσμα», υπολογίζονται αυτόματα οι συνολικές δαπάνες, το κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος (ευρώ ανά κιλό), το κέρδος σε χρηματική και ποσοστιαία μορφή, και η τιμή πώλησης ανά μονάδα προϊόντος. Ο χρήστης μπορεί να μηδενίσει τον υπολογιστή πατώντας το κουμπί «Επαναφορά». Γίνεται σύσταση όπως ο Υπολογιστής 2 χρησιμοποιείται στις περιπτώσεις που ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να καθορίζει το περιθώριο κέρδους του και κατ’ επέκταση την τιμή πώλησης, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος παραγωγής, τον ανταγωνισμό και τις συνθήκες της αγοράς.

Pricing tool web app


Η εν λόγω εφαρμογή είναι ελεύθερα προσβάσιμη στην ιστοσελίδα του ΙΓΕ (http://news.ari.gov.cy/pricing-tool.html).

Βρίσκεται επίσης στη διεύθυνση http://news.ari.gov.cy/ariapp.html?ver_2 μαζί με άλλες τέσσερις εφαρμογές που έχει αναπτύξει το ΙΓΕ και αφορούν (α) τον Υπολογισμό Λιπασμάτων για Υδρολίπανση, (β) τις Υδατικές Ανάγκες Καλλιεργειών, (γ) την Απομάκρυνση Αζώτου από τις καλλιέργειες και (δ) την Οικονομική και Φυσική Παραγωγικότητα νερού των κύριων καλλιεργειών.


Stakeholder Organic Sector Mapping in Cyprus

Ανδρέας Στυλιανού – Andreas Stylianou
Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών – Agricultural Research Officer
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης – Rural Development Department

ORGANIKO LIFE+ PROJECT
Revamping organic farming and its products in the context of climate change mitigation strategies
Type of deliverable: Report -> Stakeholder Organic Sector Mapping in Cyprus

Νέα διαδικτυακή εφαρμογή του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών

Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης
Κλάδος Φυσικοί Πόροι και Περιβάλλον

Νέα διαδικτυακή εφαρμόγή με τίτλο
«Οικονομική Παραγωγικότητα και Φυσική Παραγωγικότητα νερού κύριων καλλιεργειών στην Κύπρο»

Στα πλαίσια της μελέτης «Διαχείριση υδάτινων πόρων και αναδιάρθρωση καλλιεργειών», έχει δημιουργηθεί μια απλή εφαρμογή η οποία παρέχει τη δυνατότητα στο χρήστη να αλλάζει την απόδοση των καλλιεργειών ή/και την τιμή πώλησης, οπότε μεταβάλλεται ανάλογα η οικονομική ή/και η φυσική παραγωγικότητα του νερού άρδευσης. Επιπρόσθετα, εμφανίζεται η ομαδοποίηση των καλλιεργειών σε χαμηλής, μέτριας, ψηλής και πολύ υψηλής οικονομικής παραγωγικότητας νερού με βάση τους υπολογισμούς της μελέτης.


Το Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης στην Κύπρο

Σταυρούλα Ιωάννου
Μαριάνθη Γιαννακοπούλου

Εισαγωγή

Tο Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης (ΔΙΓΕΛΠ) αποτελεί συμβατική υποχρέωση των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), με βάση τον Κανονισμό (EC) 79/65 και όλες τις κατοπινές τροποποιήσεις του. Αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα συλλογής λογιστικών πληροφοριών, όσον αφορά τις δραστηριότητες των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και καλύπτει όλο το φάσμα των γεωργικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων που λαμβάνουν χώρα σε μια εκμετάλλευση, καθώς και ορισμένες μη γεωργικές δραστηριότητες, όπως είναι ο αγροτουρισμός, η δασοπονία, κλπ.

Η συλλογή των πληροφοριών γίνεται σε ετήσια βάση, από αντιπροσωπευτικό δείγμα γεωργών. Αφορά φυσικά και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της εκμετάλλευσης όπως την καλλιεργούμενη έκταση, τον αριθμό ζωικού κεφαλαίου, το εργατικό δυναμικό της εκμετάλλευσης, καθώς επίσης οικονομικά και λογιστικά στοιχεία, όπως οι επιδοτήσεις που λαμβάνει μια εκμετάλλευση, τα έσοδα και τα έξοδα της.

Η συμμετοχή των γεωργών και κτηνοτρόφων στο δείγμα είναι εθελοντική. Οι πληροφορίες που συλλέγονται είναι εμπιστευτικές και διατίθενται μόνο στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της ΕΕ.

Στόχοι

Το ΔΙΓΕΛΠ χρησιμεύει ως εργαλείο συλλογής πληροφοριών με κύριους στόχους:

  1. Την εκτίμηση του Γεωργικού Εισοδήματος στα κράτη-μέλη.
  2. Τη μελέτη των επιπτώσεων της εκάστοτε εφαρμοζόμενης Πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της γεωργίας / κτηνοτροφίας.

Λειτουργία

Η λειτουργία του ΔΙΓΕΛΠ ρυθμίζεται από:

  1. Την Κοινοτική Επιτροπή του ΔΙΓΕΛΠ, η οποία παρακολουθεί την εφαρμογή του προγράμματος σε όλα τα κράτη μέλη και είναι υπεύθυνη για τη νομοθεσία και την παροχή της κατάλληλης πληροφόρησης στα αρμόδια όργανα της ΕΕ Στην Κοινοτική Επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ Εκπρόσωπος της Κύπρου είναι το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ).

  2. Την Εθνική Επιτροπή, η οποία είναι υπεύθυνη για την έγκριση του σχεδίου επιλογής των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων που συμμετέχουν στο δείγμα. Στην Κύπρο είναι επταμελής και προοδεύεται από το ΙΓΕ. Σε αυτή συμμετέχουν με εκπροσώπους το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, η Στατιστική Υπηρεσία, η Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης, το Τμήμα Γεωργίας, ο Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών και το Γενικό Λογιστήριο.

Πεδίο παρατηρήσεων

Πεδίο παρατηρήσεων του ΔΙΓΕΛΠ αποτελούν όλες οι εμπορικές γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο, εμπορική θεωρείται η εκμετάλλευση, η οποία εμπορεύεται μέρος της παραγωγής της, είναι αρκετά μεγάλη, ώστε να εξασφαλίζει στον κάτοχό της ικανοποιητικό εισόδημα που να μπορεί να στηρίξει την οικογένεια του και ξεπερνά ένα ελάχιστο Οικονομικό Μέγεθος.

Κριτήριο οικονομικού μεγέθους της εκμετάλλευσης είναι η Τυπική Απόδοση1 (Τ.Α.) που ορίζεται ως η αξία του παραγόμενου προϊόντος ανά εκτάριο ή ζώο. Στην Κύπρο, επιλέξιμες για συμμετοχή στο δείγμα είναι οι εκμεταλλεύσεις με οικονομικό μέγεθος τουλάχιστον 3 Ευρωπαϊκών Μονάδων Μεγέθους (ΕΜΜ), δηλαδή Τ.Α. >= 4000€.

Επιλογή του δείγματος

Η επιλογή του δείγματος γίνεται με τη μέθοδο της τυχαίας στρωματοποιημένης δειγματοληψίας. Πεδίο παρατήρησης αποτελούν όλες οι εγγεγραμμένες στην Απογραφή Γεωργίας γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Επιλέξιμη θεωρείται η εκμετάλλευση η οποία πληροί τα παρακάτω κριτήρια:

  1. Το κριτήριο της Περιφέρειας (region): Για σκοπούς του ΔΙΓΕΛΠ, η ΕΕ διαιρείται, μετά την ένταξη της Κροατίας (την 1η Ιουλίου του 2013), σε 138 περιφέρειες, με την Κύπρο να θεωρείται ως μία περιφέρεια με κωδικό 740.

  2. Το κριτήριο του Οικονομικού Μεγέθους, το οποίο υπολογίζεται με βάση το σύνολο των τυπικών αποδόσεων όλων των πρωτογενών προϊόντων της εκμετάλλευσης και υπερβαίνει τα 4.000.

  3. Το κριτήριο του Τύπου Εκμετάλλευσης, το οποίο ορίζεται με βάση το ποσοστό συμμετοχής ενός κλάδου παραγωγής ή συνδυασμού περισσότερων κλάδων στη Συνολική Τυπική Απόδοση της εκμετάλλευσης.

Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η ομοιογένεια των γεωργοκτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων σε όλα τα Κράτη – Μέλη της ΕΕ .

Πρακτική εφαρμογή

Στην αρχή κάθε ημερολογιακού έτους, πραγματοποιούνται από το προσωπικό του ΔΙΓΕΛΠ κατ’ ιδίαν επισκέψεις στους γεωργούς και κτηνοτρόφους που συμμετέχουν στο δείγμα για τη διεξαγωγή της απογραφής έναρξης, βάση του Δελτίου Απογραφής του ΔΙΓΕΛΠ. Κατά τη διάρκεια του έτους πραγματοποιούνται επισκέψεις στους γεωργούς / κτηνοτρόφους του δείγματος, όπου γίνεται λεπτομερής καταγραφή των κινήσεων της εκμετάλλευσης του τρέχοντος έτους. Οι κινήσεις αυτές αφορούν το εργατικό δυναμικό, το φυτικό και ζωικό κεφάλαιο καθώς και τα έσοδα και τα έξοδα της εκμετάλλευσης. Τέλος το Δεκέμβριο διεξάγεται η Απογραφή λήξης με κατ’ ιδίαν πάλι επισκέψεις στους γεωργούς και κτηνοτρόφους.

Στη συνέχεια, τα στοιχεία, αφού τύχουν της κατάλληλης επεξεργασίας, αποστέλλονται διαδικτυακά στη βάση δεδομένων της ΕΕ (12 μήνες μετά τη λήξη του ημερολογιακού έτους) και ακολουθούν έλεγχοι στη βάση της ΕΕ.

Αποτελέσματα

Το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών εφαρμόζει το ΔΙΓΕΛΠ από το 2004. Με βάση την ανάλυση των στοιχείων του ΔΙΓΕΛΠ από το 2004 μέχρι και το 2012 προκύπτουν τα παρακάτω τυπικά αποτελέσματα:

Πίνακας 1: Τυπικά αποτελέσματα για τη μέση εκμετάλλευση του Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης

Όπως προκύπτει από τον πιο πάνω πίνακα, η μέση καλλιεργούμενη έκταση ανά εκμετάλλευση στην Κύπρο μειώθηκε από 9,58 εκτάρια (2004) σε 9,04 εκτάρια (2012) και παραμένει η δεύτερη μικρότερη σε μέγεθος έκταση, μετά τη Μάλτα (2,62 εκτάρια). Η αντίστοιχη μέση έκταση των ΕΕ27 για το 2012 ήταν 32,7 εκτάρια. Το μέσο συνολικό γεωργικό εισόδημα στα ΕΕ27 ήταν €71.245 έναντι € 39.506 στην Κύπρο (2012). Το μέσο καθαρό γεωργικό εισόδημα των ΕΕ27 ανήλθε στα €19.580 (2012), ενώ της Κύπρου υπολογίστηκε περίπου στο μισό αυτού, δηλαδή € 9.573. Επίσης, οι κυπριακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις εμφανίζουν διπλάσια έξοδα και τριπλάσιες ώρες εργασίας ανά εκτάριο σε σύγκριση με το μέσο όρο των ΕΕ27.

Το οικονομικό μέγεθος των κυπριακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων αυξήθηκε κατά 0,3% την περίοδο 2004 – 2012. Επίσης, ο μέσος όρος της καλλιεργούμενης γεωργικής γης μειώθηκε κατά 5,6%. Το ακαθάριστο γεωργικό εισόδημα παρέμεινε σχεδόν το ίδιο (+0,1%), ενώ οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 14%. Τέλος, το καθαρό γεωργικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 60%, ως αποτέλεσμα των επιδοτήσεων που χορηγούνται στους γεωργούς.

Όλα τα αποτελέσματα του ΔΙΓΕΛΠ που αφορούν την Κύπρο δημοσιεύονται, μαζί με αυτά των υπολοίπων κρατών μελών, στη σχετική ιστοσελίδα της Κοινοτικής Επιτροπής του ΔΙΓΕΛΠ.

1 Τυπική Απόδοση είναι το γινόμενο της απόδοσης σε κιλά ανά εκτάριο/ ζώο επί τη μέση τιμή ανά κιλό.
2 1 ΜΑΕ θεωρείται η εργασία 2080 ωρών που προσφέρει ένα άτομο κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους και σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης.