Ποικιλίες Σκληρού Σιταριού

Ανδρέας Παλλίδης
Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών Α΄

Σκληρό Σιτάρι

Το σιτάρι είναι το σπουδαιότερο των σιτηρών, τα οποία από οικονομικής και βιολογικής άποψης αποτελούν τη σημαντικότερη ομάδα του φυτικού βασιλείου.Οι ιστορίες της καλλιέργειας του σιταριού και του ανθρώπινου πολιτισμού εξελίσσονται παράλληλα εδώ και 10.000 χρόνια τουλάχιστον, από τότε δηλαδή που ο άνθρωπος επεχείρησε για πρώτη φορά με επιτυχία να παράξει τρόφιμα. Στην Κύπρο το σιτάρι χρησιμοποιείται για την παρασκευή ψωμιού, μακαρονιών, τραχανά, πλιγουριού και άλλων παραδοσιακών εδεσμάτων. Το ΙΓΕ δίνει προτεραιότητα στη δημιουργία ποικιλιών με ψηλά ποιοτικά κριτήρια οι οποίες παράγουν το μέγιστο στις ιδιόρρυθμες Κυπριακές κλιματολογικές συνθήκες.

Παραδοσιακά προϊόντα από σιτάρι

ΟΥΡΑΝΙΑ

Η πλέoν καλλιεργούμενη ποικιλία σκληρού σιταριού στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται από μέτριο ύψος, ανοιχτόχρωμο στάχυ και σχετική πρωιμότητα. Η Ουρανία διακρίνεται από τη σταθερότητα στην ποιότητα και ποσότητα παραγωγής σε όλες σχεδόν τις περιοχές και συνθήκες. Διαθέτει μεγάλο σπόρο, καλή παραγωγή σε άχυρο και ψηλό εκατολιτρικό βάρος. Η γλουτένη της όπως και όλων των γραμμών του ΙΓΕ είναι σε πολύ ψηλά ποσοστά.

ΕΚΑΒΗ

Η Εκάβη διακρίνεται από το συνήθως σκουρόχρωμο στάχυ. Είναι ψηλότερη από την Ουρανία και παράγει περισσότερο άχυρο. Χαρακτηρίζεται από πολύ δυνατή γλουτένη και έντονο κίτρινο χρώμα αλεύρου. Ο σπόρος της είναι μεγάλος και πιο επιρρεπής στους αλευρώδεις κόκκους από ότι της Ουρανίας.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Η Μακεδονία χαρακτηρίζεται από το χαμηλό της στέλεχος και τη χαμηλή παραγωγή σε άχυρο. Είναι πιο πρώιμη από τις Ουρανία και Εκάβη. Ο σπόρος της είναι μικρός και το εκατολιτρικό της βάρος χαμηλό. Έχει μεγαλύτερη ευχέρεια αδελφώματος και συμπαγές γεμάτο στάχυ. Το ποσοστό πρωτεΐνης είναι ψηλό όπως και του κίτρινου χρώματος στο αλεύρι.

ΚΚΟΛΙΝΑ

Η ποικιλία χαρακτηρίζεται από το σχετικά μεγάλο της ύψος (~90εκ) και τα σκουρόχρωμα της άγανα. Είναι πρωιμότερη των υπόλοιπων αναφερθέντων ποικιλιών, με χαμηλά ποσοστά αλευρωδών κόκκων και καλή πρωτεΐνη. Το εκατολιτρικό της βάρος είναι παρόμοιο με της Μακεδονίας και η γλουτένη της δυνατή.

Εκδήλωση για τα 50 χρόνια από την ίδρυση του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών

Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 11 Μαΐου 2012 εκδήλωση στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την ίδρυσή του. Την εκδήλωση προσφώνησε ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος και παρευρέθηκαν ο Υπουργός Άμυνας, ο Πρέσβης της Ελλάδας, Βουλευτές της Επιτροπής Γεωργίας της Βουλής των Αντιπροσώπων, πρώην Βουλευτές και Υπουργοί, η Γενική Διευθύντρια και Διευθυντές Τμημάτων του ΥΓΦΠΠ, εκπρόσωποι από τη δημόσια υπηρεσία, τους ημικρατικούς οργανισμούς, τον ιδιωτικό τομέα και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα και μεγάλος αριθμός υπαλλήλων του Ινστιτούτου που έχουν αφυπηρετήσει.

Το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών ιδρύθηκε το 1962, με συνεργασία του Ειδικού Ταμείου Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας και περιήλθε στην κυριότητα της Κυπριακής Κυβέρνησης το 1967. Διεξάγει εφαρμοσμένη έρευνα με στόχο την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο γεωργοκτηνοτροφικός κόσμος του τόπου μας σύμφωνα με τις προτεραιότητες του Υπουργείου Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, αξιολογεί νέες επιστημονικές και τεχνολογικές μεθόδους και προτείνει καινοτόμες διαδικασίες που στοχεύουν στη βελτίωση της ζωικής και φυτικής παραγωγής και στην αναβάθμιση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων με γνώμονα την ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων, μέσα σε πλαίσια αειφορίας και προστασίας του περιβάλλοντος.

Το Ινστιτούτο στα 50 χρόνια προσφοράς του, έχει δώσει πρακτικές λύσεις σε πολλά προβλήματα της γεωργοκτηνοτροφίας του τόπου και έχει βοηθήσει τον Κύπριο γεωργό στην παραγωγή ποιοτικών και ανταγωνιστικών προϊόντων. Ενδεικτικά αναφέρονται: η δημιουργία νέων ποικιλιών σιτηρών και ψυχανθών προσαρμοσμένων στις κυπριακές συνθήκες, η σύσταση νέων συστημάτων αμειψισποράς, ο καθορισμός των αρδευτικών αναγκών των σημαντικότερων καλλιεργειών καθώς και των αναγκών τους σε λιπάσματα, η χρήση της υδρολίπανσης η οποία αποτελεί σταθμό στις αρδεύσεις, η φυλλοδιαγνωστική, η μελέτη και η προώθηση νέων ποικιλιών λαχανικών και κυρίως πατατών κατάλληλων για τις συνθήκες του τόπου μας, προώθηση νέων ποικιλιών εσπεριδοειδών και άλλων καρποφόρων δέντρων και νέων καλλιεργειών ανθοκομικών φυτών, τόσο από εισαγόμενα φυτά αλλά και φυτά της χλωρίδας της Κύπρου. Επίσης η διατήρηση του φυτικού γενετικού υλικού, η εξεύρεση ανθεκτικών υποκειμένων σε εχθρούς και ασθένειες, η χρήση βιομάζας για παραγωγή ενέργειας, η παραγωγή υγιούς πολλαπλασιαστικού υλικού, η χρήση βιολογικών τρόπων και μεθόδων αντιμετώπισης των εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών, αποτελούν μόνο μερικά παραδείγματα προγραμμάτων του ΙΓΕ που στοχεύουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων με τελικούς αποδέκτες το σύνολο της κοινωνίας. Στη ζωική παραγωγή η προσφορά είναι εξίσου σημαντική στην αύξηση της γαλακτοπαραγωγής με καλύτερη διαχείριση και διατροφή των ζώων, στη δημιουργία πυρήνα διάθεσης προβάτων και αιγών ψηλής γενετικής αξίας και παραγωγικότητας και στη δημιουργία μονάδας ανθεκτικών ζώων στην Τρομώδη νόσο.

Ξεχωριστή διάκριση για το Ινστιτούτο αποτελεί η επιλογή του από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2000 σε Κέντρο Αρίστων Επιδόσεων στη Γεωργία και το Περιβάλλον. Μετά την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Μάιο του 2004, τα ερευνητικά προγράμματα του Ινστιτούτου υιοθετούν πλήρως τις πρόνοιες της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Έτσι, εκτός από την προστασία του περιβάλλοντος, η αειφόρος χρήση των φυσικών πόρων, η προστασία της υγείας του καταναλωτή, η ευημερία των ζώων και η παραγωγή γεωργικών προϊόντων υψηλής ποιότητας και προστιθέμενης αξίας που να ικανοποιούν τις ανάγκες του καταναλωτή, αποτελούν τους κεντρικούς άξονες που διαπνέουν την ερευνητική του δραστηριότητα. Παράλληλα, εντείνεται η προσπάθεια για μεταφορά της συσσωρευμένης γνώσης που απέκτησε το Ινστιτούτο στους τελικούς χρήστες μέσω της εκπαίδευσης αγροτών, φοιτητών και γεωπόνων.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε ξενάγηση στα εργαστήρια και τα κεντρικά γραφεία του Ινστιτούτου στην Αθαλάσσα και προσφέρθηκαν προϊόντα παραγωγής του Ινστιτούτου.

Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών
14 Μαΐου 2012

AGWater project

Ανδρέας Στυλιανού
Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών

Την Παρασκευή 6 Απριλίου 2012 πραγματοποιήθηκε η εναρκτήρια συνάντηση του ερευνητικού προγράμματος «Options for sustainable agricultural production and water use in Cyprus under global change» (AGWater).

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας και Συντονιστής είναι το Cyprus Institute, ενώ συνεργαζόμενοι φορείς είναι το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, η Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ), το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) και το Oregon State University.

Εναρκτήρια συνάντηση του προγράμματος AGWater

Από το ΙΓΕ συμμετέχουν οι Δρ. Μαρίνος Μάρκου, κ. Σοφοκλής Γρηγορίου, Δρ. Διονυσία Φασούλα και κ. Ανδρέας Στυλιανού. Στην πρώτη συνάντηση παρουσιάστηκαν όλα τα Πακέτα Εργασίας (Work Packages-WP) από τη συντονίστρια Dr Adriana Bruggeman. Ακολούθησε εποικοδομητική συζήτηση και κατανομή των εργασιών. Η συνεισφορά του ΙΓΕ στο συγκεκριμένο πρόγραμμα είναι σημαντική αφού συμμετέχει στα έξι από τα συνολικά οκτώ Πακέτα Εργασίας, ενώ είναι υπεύθυνο για το Πακέτο Εργασίας 5.