Το κινητό τηλέφωνο ως μέσο πληροφόρησης και δικτύωσης των παραγωγών

Γιώργος Αδαμίδης, ΑΛΓΕ, Γιώργος Παπαδαυίδ, ΛΓΕ Α’ και Ανδρέας Στυλιανού, ΛΓΕ

Το κινητό τηλέφωνο αποτελεί, ίσως, την πιο διαδεδομένη Τεχνολογία Πληροφορίας και Επικοινωνιών στον αγροτικό κόσμο. Αυτό, πιθανόν να οφείλεται στις πολλαπλές δυνατότητες που παρέχει με σχετικά χαμηλό κόστος, όπως η μεταφορά πληροφοριών μέσω φωνής, γραπτού μηνύματος, εικόνας και βίντεο. Ο Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών, μέσα στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου «Η Κοινωνία της Πληροφορίας: Ενημέρωση αγροτών μέσω νέων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών», πραγματοποίησε μία έρευνα πεδίου, με στόχο τη μελέτη της χρήσης του κινητού τηλεφώνου ως μέσου επικοινωνίας και μεταφοράς πληροφοριών, καθώς και πώς και σε ποιο βαθμό αξιοποιείται από τους Κύπριους αγρότες.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι πέραν του 97% των αγροτών χρησιμοποιούν το κινητό τηλέφωνο ως πηγή αγροτικής πληροφόρησης, ενώ ακολουθεί η άντληση πληροφοριών από άλλους γεωργούς καιαπό λειτουργούς των Γεωργικών Εφαρμογών, όπως φαίνεται στην Εικόνα 1. Επίσης, φάνηκε ότι η κύρια χρήση του κινητού τηλεφώνου είναι ως μέσου επικοινωνίας, ενώ ακολουθεί η χρήση του ως ημερολόγιο/υπενθυμίσεις, για αποστολή γραπτών μηνυμάτων και σε λιγότερο βαθμό για λήψη φωτογραφιών/βίντεο, για αποστολή email και για περιήγηση στον παγκόσμιο ιστό ή τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.

Εικόνα 1. Πηγές αγροτικής πληροφόρησης

Από την ανάλυση που έγινε, βρέθηκε ότι δεν υπάρχουν στατιστικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των επιπέδων της μόρφωσης ως προς τη χρήση του κινητού τηλεφώνου, αλλά ούτε και μεταξύ των γεωργών και κτηνοτρόφων. Δηλαδή, το μορφωτικό επίπεδο δεν παίζει κάποιο ρόλο στον βαθμό που οι αγρότες χρησιμοποιούν το κινητό τηλέφωνο. Επίσης, κανένα ρόλο στον βαθμό χρήσης του κινητού δεν παίζει ούτε και η παραγωγική κατεύθυνση, αν δηλαδή ο αγρότης είναι γεωργός ή κτηνοτρόφος. Αξιοσημείωτο αναφοράς είναι το πολύ μεγάλο ποσοστό (πέραν του 93%) των παραγωγών που εκδήλωσαν ενδιαφέρον και εξέφρασαν την ανάγκη να ενημερώνονται μέσω κινητού τηλεφώνου, όπως φαίνεται στην Εικόνα 2. Σίγουρα όμως χρειάζεται επιπλέον έρευνα για να προσδιοριστούν οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη χρήση και χρησιμότητα του κινητού τηλεφώνου, αλλά και για την περαιτέρω αξιοποίησή του με βάση τις ανάγκες των αγροτών.

Εικόνα 2. Θα σας ενδιέφερε να λαμβάνετε αγροτική πληροφόρηση μέσω κινητού τηλεφώνου;

Πέραν της γνωστής χρήσης του κινητού τηλεφώνου ως μέσου επικοινωνίας, με την εξέλιξη της τεχνολογίας και την εξάπλωση των γνωστών πλέον «έξυπνων τηλεφώνων» ή smartphones, οι γεωργοί μας μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν ποικιλοτρόπως και να αξιοποιήσουν τις πραγματικά μεγάλες δυνατότητες που έχουν στο χέρι τους κρατώντας ένα smartphone.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη κάποιες αρμόδιες υπηρεσίες ενημερώνουν τους αγρότες μας μέσω SMS (γραπτού μηνύματος) για διαλέξεις ή εκπαιδεύσεις που διοργανώνονται για αγροτικά θέματα, ακόμα και για υπενθυμίσεις για τη συμπλήρωση αιτήσεων ή για άλλα σχετικά θέματα. Τα τελευταία δύο χρόνια το Τμήμα Γεωργίας αξιοποιεί την επικοινωνία μέσω κινητού τηλεφώνου με αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων σε γεωργοκτηνοτρόφους για πληροφόρηση σε διάφορα θέματα όπως:

  • Για τα μέτρα και καθεστώτα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (για την ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων, για τα αναγκαία πιστοποιητικά κ.τ.λ.).
  • Για τις κεφαλικές επιδοτήσεις.
  • Για ενημερωτικές συγκεντρώσεις, εκπαιδεύσεις, εκπαιδευτικές εκδρομές.
  • Για αντιμετώπιση εχθρών και ασθενειών.
  • Υπενθύμιση για διάφορες υποχρεώσεις των γεωργών ή κτηνοτρόφων π.χ. πληρωμή ενοικίων για κτηνοτροφικά οικόπεδα, προσκόμιση κατάλληλων πιστοποιητικών κ.τ.λ.

Επίσης, οι αγρότες μας μπορούν να αξιοποιήσουν διαδικτυακές εφαρμογές και υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, όχι μόνο για να δικτυωθούν, αλλά και για να προωθήσουν τα προϊόντα τους. Επιπρόσθετα, τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα διαθέτουν ενσωματωμένες ψηφιακές κάμερες, με τις οποίες οι αγρότες μπορούν να βγάλουν φωτογραφίες και να τραβήξουν βίντεο, για παράδειγμα ενός φύλλου ή καρπού στο οποίο έχουν εντοπίσει κάποια ασθένεια ή απλά έχουν παρατηρήσει κάτι και να στείλουν αυτή τη φωτογραφία ή το βίντεο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) ή μηνύματος σε ένα γεωπόνο ή σε ένα Λειτουργό των επαρχιακών γραφείων του Τμήματος Γεωργίας ζητώντας την άποψη ή τη βοήθειά του.

Τέλος, να αναφέρουμε ότι στα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα, smartphones, μπορούν να εγκαταστήσουν κάποια εφαρμογή, τα γνωστά applications ή apps. Ως παράδειγμα, να αναφέρουμε μία εφαρμογή που αναπτύχθηκε μέσα στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου ΥΔΩΡ, στο οποίο συμμετείχε λειτουργός του ΙΓΕ. Το πιο πάνω έργο, είχε σκοπό την άμεση ειδοποίηση και ενημέρωση των γεωργών για τη βέλτιστη κατανάλωση νερού για αρδευτικούς σκοπούς, μέσω των άμεσων αποτελεσμάτων από τη συνδυασμένη χρήση δορυφορικών και μετεωρολογικών δεδομένων. Η πρωτότυπη αυτή εφαρμογή συνδυάζει τεχνικές δορυφορικής τηλεπισκόπισης και τεχνικές τηλεπικοινωνιών. Το αποτέλεσμα είναι μία λογισμική εφαρμογή κινητού τηλεφώνου, από την οποία μπορεί με πολύ εύκολο τρόπο ο παραγωγός να αντλήσει πληροφορίες σχετικά με την άρδευση των καλλιεργειών του, πάντα σε σχέση με την έκταση και το στάδιό της. Σχετικές είναι οι Εικόνες 3 και 4.

Εικόνα 3. ΥΔΩΡ mobile app

Εικ. 4 Χάρτης εξατμισοδιαπνοής περιοχής ενδιαφέροντος μέσω δορυφορικής τηλεπισκόπησης

Άρα, με βάση τα όσα έχουν προαναφερθεί, θεωρείται ότι τα κινητά τηλέφωνα δεν περιορίζονται μόνο στη χρήση τους ως μέσου επικοινωνίας, αλλά έχουν πλέον πολλαπλές δυνατότητες άντλησης και διάδοσης πληροφοριών, αλλά και δικτύωσης, τις οποίες ο κάθε γεωργός μπορεί να αξιοποιήσει προς όφελός του. Τα ηλεκτρονικά μηνύματα sms θεωρούνται ένα χρήσιμο, γρήγορο και φτηνό μέσω πληροφόρησης, το οποίο πρέπει όμως να χρησιμοποιείται προσεκτικά στις περιπτώσεις που χρειάζεται και δεν πρέπει να υποκαθιστά άλλες μεθοδολογίες, αλλά να διαδραματίζει συμπληρωματικό ρόλο στον παροχή πληροφοριών προς τους αγρότες.

Τα κυριότερα φοινικοειδή στην Κύπρο

Δρ Βασίλης Α. Βασιλείου
Ανώτερος Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών
Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, ΤΘ. 22016, 1516 Λευκωσία, Κύπρος

Τα φοινικοειδή

Οι φοίνικες ανήκουν στην οικογένεια Palmae (Arecaceae). Η οικογένεια αυτή περιλαμβάνει 202 γένη με περίπου 2600 είδη των τροπικών, υποτροπικών και θερμών εύκρατων κλιμάτων. Τα είδη αυτής της οικογένειας είναι δένδρα ή θάμνοι με ψηλό, ισοπαχή και χωρίς διακλαδώσεις κορμό, που καταλήγει στην κορυφή σε μεγάλα, έμμισχα, πτεροειδή ή ριπιδοειδή, κολεοφόρα, σύνθετα, αειθαλή φύλλα. Οι φοίνικες πολλαπλασιάζονται με σπόρο, αλλά και με παραφυάδες (για τα είδη που τις παράγουν). Τα φοινικοειδή μπορούν να αναπτυχθούν σε άγονα και ξηρά εδάφη, σε ηλιόλουστες θέσεις και θερμά κλίματα (Ορφανάκη, 2011). Είναι κατάλληλα για παραθαλάσσιες φυτεύσεις (σε κήπους, πάρκα, ξενοδοχειακές μονάδες, κλπ), μεμονωμένα ή/και σε δεντροστοιχίες. Τα φοινικοειδή του γένους Phoenix, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 17 είδη των τροπικών και υποτροπικών περιοχών της Αφρικής και της Ασίας (Hickey & King, 1981; Ορφανάκη, 2011), θεωρούνται από τα σημαντικότερα είδη στη σύγχρονη κηποτεχνία.

Μορφολογία και ανάπτυξη των φοινικοειδών

Οι φοίνικες είναι μονοκοτυλήδονα φυτά, ενώ στη διεθνή βιβλιογραφία λανθασμένα αναφέρονται ως δέντρα (που είναι δικοτυλήδονα), αφού δεν έχουν κάποια χαρακτηριστικά δέντρων. Τα φοινικοειδή αναπτύσσονται σε φάσεις. Μετά το φύτρωμα του σπόρου περνάνε από ένα στάδιο εγκατάστασης (νεανική φάση) κατά την οποία το ακραίο μερίστωμα παραμένει στην επιφάνεια του εδάφους ή λίγο κάτω από αυτή. Στη συνέχεια δημιουργούνται τα κοτυλόφυλλα, τα οποία αντικαθίστανται από τα κανονικά φύλλα του φυτού. Οι ρίζες φύονται από την βάση του κορμού με τυχαίο τρόπο και, όπως και κορμός, δεν αναπτύσσονται δευτερογενώς σε διάμετρο. Οι ρίζες είναι άτριχες και διακλαδίζονται, οι τριτοταγείς και τεταρτοταγείς ρίζες είναι τα όργανα απορρόφησης νερού και θρεπτικών στοιχείων. Τα φοινικοειδή του γένους Phoenix έχουν πλούσιο ριζικό σύστημα.

Μερικά φοινικοειδή για πολλά χρόνια δεν σχηματίζουν ευδιάκριτο κορμό, ενώ σε άλλα ο κορμός μένει στην νεανική φάση για αρκετά χρόνια. Ο κορμός τους ονομάζεται ψευδοκορμός, διότι σχηματίζεται από τους κολεούς των παλαιών φύλλων. Ο κορμός τους δεν έχει αγγειακό κάμβιο και έτσι δεν αναπτύσσεται σε διάμετρο όπως συμβαίνει στα δικοτυλήδονα. Οποιεσδήποτε πληγές στον κορμό του φοίνικα δεν επουλώνονται και έτσι δεν μπορεί να δημιουργηθεί νέος αγγειακός ιστός. Οι φοίνικες έχουν ένα μόνο ακραίο μερίστωμα ανά κορμό, την στεφάνη (καρδιά). Εάν το ακραίο μερίστωμα νεκρωθεί, τότε ο φοίνικας πεθαίνει (Elliott et al., 2004; Αγγελακόπουλος, 2008). Επίσης, από διάφορες πληγές εισέρχονται στο εσωτερικό του κορμού διάφορα έντομα (κυρίως ο ρυγχοφόρος Rhynchophorus ferrugineus) και μύκητες, με αποτέλεσμα πολλές φορές να προκαλούν το θάνατο του φοίνικα.

Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα ή μονογενή, σχηματίζουν απλή ή διακλαδισμένη ταξιανθία σπάδικα, που κατά τη νεαρή ηλικία, περιβάλλεται από μία ή περισσότερες σπάθες. Ο καρπός τους είναι ράγα ή δρύπη.
Τα φύλλα των φοινίκων είναι τα μεγαλύτερα φύλλα στο φυτικό βασίλειο. Η παραγωγή φύλλων είναι αργή, περίπου ένα φύλλο ανά μήνα. Περιφερειακά του ακραίου μεριστώματος υπάρχουν αρκετά φύλλα που έχουν διαφοροποιηθεί αλλά εξωτερικά ακόμα δεν είναι εμφανή. Γι’ αυτό, σε περίπτωση που το ακραίο μερίστωμα νεκρωθεί, η ζημιά μπορεί να φανεί μετά από 1 χρόνο ή και περισσότερο, δεδομένου ότι τα υγιή φύλλα συνεχίζουν να εξέρχονται από το εσωτερικό του φοίνικα (Elliott et al., 2004).

Στην Κύπρο, τα κυριότερα είδη που προσβάλλονται από διάφορους εντομολογικούς εχθρούς ((π.χ. το ρυγχοφόρο Rhynchophorus ferrugineus Olivier (Coleoptera: Curculionidae), το Paysandisia archon Burmeister (Lepidoptera: Castniidae), το Octodonta nipae Maulik (Coleoptera: Chrysomelidae: Cassidinae), κ.ά.)) είναι τα ακόλουθα: από το γένος Phoenix, ο Κανάριος φοίνικας Phoenix canariensis Chabaud, η χουρμαδιά P. dactylifera L. και ο φοίνικας P. roebelenii O’Brien (CABI, 2014), ενώ από άλλα γένη είναι η Ουασινγκτόνια Washingtonia filifera (Lindl.) H.Wendl., ο χαμέρωπας Chamaerops humilis L., και η αρεκάστρουμ Syagrus romanzoffiana (Cham.) Glassman. Επίσης, προσβολές κυρίως από τον ρυγχοφόρο καταγράφηκαν επίσης στα είδη Cycas revoluta Thunb. (Οικ. Cycadaceae), Washingtonia robusta H.Wendl., Ravenea rivularis Jum. & H.Perrier, κ.ά. Σημειώνεται ότι τα πιο πάνω είδη είναι όλα εισαγόμενα.

Κανάριος φοίνικας

Ο Κανάριος φοίνικας Phoenix canariensis (Εικ. 1) είναι ποικιλία φοίνικα που κατάγεται και φύεται σε φυσικό περιβάλλον στις Κανάριους Νήσους. Οι καρποί του (χουρμάδες) έχουν πορτοκαλο-κόκκινο χρώμα, είναι πιο μικροί από ότι της χουρμαδιάς Phoenix dactylifera (τα γνωστά φοινίκια) και είναι μη βρώσιμοι. Τα αρσενικά φοινικόδεντρα ξεχωρίζουν καθώς δεν κάνουν τσαμπιά με καρπούς και συνήθως έχουν πυκνότερη διάταξη φυλλώματος του κεντρικού μίσχου του φύλλου. Ο Κανάριος φοίνικας είναι μεγάλος, με παχύτερο κορμό και μεγαλύτερα, πιο βαθυ-πράσινου χρώματος φύλλα, σε σύγκριση με την χουρμαδιά P. dactylifera. Σε μεγάλη ηλικία το ύψος του μπορεί να φτάσει τα 15-30m, ενώ αντέχει σε θερμοκρασίες μέχρι -7oC. Είναι είδος που ευδοκιμεί κυρίως σε περιοχές με τροπικό και εύκρατο κλίμα, φυτεύεται σε πάρκα, δημόσιους χώρους, αυλές και κήπους οικιών, ξενοδοχειακές μονάδες, κ.ά. Κυριότεροι εχθροί του είναι ο ρυγχοφόρος R. ferrugineus και το P. archon.

Εικ.1 Ο Κανάριος φοίνικας Phoenix canariensis

Χουρμαδιά

Η χουρμαδιά Phoenix dactylifera (Εικ. 2) είναι είδος φοίνικα που φύεται στην Αραβική χερσόνησο, στην Βόρεια Αφρική, στη Μεσοποταμία του Ιράκ και κατά μήκος του Περσικού Κόλπου, στο Πακιστάν, την βορειοδυτική Ινδία και τα νοτιοδυτικά σύνορα του Αφγανιστάν. Το ύψος της φθάνει τα 20-30m. Έχει σχετικά λεπτό κορμό γκριζο-καφέ χρώματος, τα φύλλα έχουν μήκος 5.5-6m. Αντέχει σε θερμοκρασίες μέχρι -10οC και είναι απαιτητική σε φως και νερό. Οι καρποί της (χουρμάδες) είναι βρώσιμοι με μεγάλη θρεπτική αξία, διαθέτουν μεγάλη ποικιλία χρωμάτων, με συχνότερα το κιτρινο-πορτοκαλί και πορτοκαλο-κόκκινο χρώμα. Καρποί παράγονται μόνο από τα θηλυκά δέντρα, συνήθως όταν κοντά τους φύονται αρσενικά που βοηθούν στη γονιμοποίηση, μέσω της γύρης των ανθών. Κυριότεροι εχθροί του είναι ο ρυγχοφόρος R. ferrugineus και το P. archon.

Εικ. 2 Η χουρμαδιά Phoenix dactylifera

Phoenix roebelenii

Ο φοίνικας Phoenix roebelenii (Εικ. 3) είναι μικρού ή μέτριου μεγέθους φοίνικας, με πολύ αργή ανάπτυξη. Το ύψος του φτάνει τα 2-3 m. τα φύλλα του έχουν μήκος 60–120 cm, χρώματος γκριζο-καφέ. Τα άνθη είναι μικρά, κιτρινωπά, τα οποία παράγονται σε ταξιανθία μήκους 45 cm περίπου. Οι καρποί του είναι μικροί και είναι βρώσιμοι.

Ο φοίνικας Phoenix roebelenii είναι πολύ δημοφιλές είδος στην κηποτεχνία. Για την ανάπτυξη του απαιτούνται θερμοκρασίες άνω των 10–16 °C. Χρειάζεται πολύ ελαφρύ κλάδεμα για την ανάπτυξη του είναι πολύ ανθεκτικός σε εντομολογικούς εχθρούς και κυρίως στο ρυγχοφόρο R. ferrugineus, ενώ αντέχει στις περιόδους ξηρασίας. Αναπτύσσεται τόσο σε σκιερούς χώρους όσο και σε χώρους με άπλετο ηλιακό φως.

Εικ. 3 Ο φοίνικας Phoenix roebelenii

Washingtonia spp.

Αφορά τα είδη Washingtonia filifera, W. robusta και το υβρίδιο W. filibusta. O φοίνικας Washingtonia filifera (Εικ. 4) κατάγεται από την Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Είναι αειθαλής φοίνικας, ύψους 10-15m, αργής ανάπτυξης, παράγει 2 σειρές φύλλων/έτος. Τα φύλλα του είναι μεγάλα, παλαμοειδή, σύνθετα, ο μίσχος είναι μακρύς με σκληρά αγκάθια, ο οποίος καταλήγει σε στρογγυλή βεντάλια από πολυάριθμα φυλλάρια μήκους 2m περίπου, οι άκρες των οποίων καλύπτονται από μακριές υπόλευκες ίνες. Τα άνθη είναι λευκά σε πυκνούς μασχαλιαίους βότρεις, ανθίζει τον Ιούλιο–Αύγουστο. Έχει μεγάλη καλλωπιστική αξία που οφείλεται στην επιβλητική εμφάνιση του φυτού με τον ευδιάκριτο ισοδιαμετρικό ψευδοκορμό και τις χαρακτηριστικές εγκολπώσεις από τις ουλές των παλαιών φύλλων, τα μεγάλα, εντυπωσιακά φύλλα και τον τρόπο που είναι διατεταγμένα στο δένδρο (ρόδακας), καθώς και στις ευδιάκριτες, κρεμοκλαδείς με έντονο χρωματισμό ανθοταξίες.

Ο φοίνικας Washingtonia robusta κατάγεται από το Μεξικό, έχει ψηλό κορμό και φύλλωμα μόνο στην άκρη του (Εικ. 5). Τα φύλλα του έχουν σχήμα βεντάλιας με λευκές τρίχες στα άκρα και με τραχιά υφή. Αναπτύσσεται γρήγορα, απαιτεί άφθονο ηλιακό φως, έχει μικρές απαιτήσεις σε νερό και θεωρείται το κατεξοχήν φοινικοειδές των λεωφόρων και δρόμων, όπου λόγω των πολύ ψηλών κορμών τους δίνουν την εντύπωση φυσικών κιόνων (Φανουράκης, 2009). Οι φοίνικες Washingtonia filifera, W. robusta καθώς και το υβρίδιο W. filibusta θεωρούνται πολύτιμα φυτά για τις δενδροστοιχίες ξηροθερμικών περιοχών και χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό στην αρχιτεκτονική κήπων, δίνοντας την αίσθηση τροπικού δάσους. Κυριότερος εχθρός τους είναι ο ρυγχοφόρος R. ferrugineus (υπάρχουν αναφορές ότι το είδος W. robusta είναι ανθεκτικό στο ρυγχοφόρο, παρόλο που έχουν παρατηρηθεί προσβολές σε κάποιες χώρες).

Εικ. 4 Washingtonia filifera

Εικ. 5 Συστάδα με Washingtonia robusta

Chamaerops humilis

Ο χαμηλός χαμέρωπας Chamaerops humilis (Εικ. 6) είναι νανοειδές φοινικοειδές της δυτικής λεκάνης της Μεσογείου. Φύεται κυρίως σε βραχώδη τοπία και συναντάται στο Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία, Μάλτα, Ιταλία (Σικελία), Γιβραλτάρ, Ισπανία, Πορτογαλία και στη νότια Γαλλία. Τα φύλλα του έχουν πράσινο προς ελαφρώς ασημοπράσινα χρώμα, με αγκαθωτούς μίσχους που καταλήγουν σε βενταλοειδή φυλλάρια. Ο κορμός του είναι ελαφρώς τριχωτός και παράγει κίτρινα άνθη το καλοκαίρι και καφέ καρπούς το φθινόπωρο. Αναπτύσσεται αργά σε ξηρά εδάφη, το ύψος του φτάνει μέχρι τα 3m και έχει μεγάλες απαιτήσεις σε ήλιο και νερό. Αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες έως και -20οC. Ο πολλαπλασιασμός του φυτού γίνεται με σπόρους, ενώ περιφερειακά παράγει και παραφυάδες. Χρησιμοποιείται ευρέως σε μεμονωμένες ή ομαδικές φυτεύσεις σε διάφορους κήπους. Κυριότεροι εχθροί του είναι το P. archon και ο ρυγχοφόρος R. ferrugineus.

Εικ. 6 Ο χαμηλός χαμέρωπας

Trachycarpus fortunei

Ο «ανεμόμυλος» όπως αποκαλείται διεθνώς, είναι ιθαγενές των ορεινών περιοχών της νοτιοανατολικής Ασίας (Ταϊβάν, Κίνα) και είναι ένας από τους φοίνικες με μεγάλη αντοχή στην παγωνιά (Εικ. 7). Καλλιεργείται ευρέως για καλλωπιστικούς λόγους στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Είναι όμορφος και συμπαγής, το ύψος του μπορεί να φτάσει τα 12m. Είναι μονοστέλεχο φυτό και η διάμετρος του ψευδοκορμού του φτάνει τα 20-25cm, συνήθως γίνεται λεπτότερος από τη βάση προς την κορυφή. Τα νεαρά φύλλα είναι σκούρα πράσινα και όσο γερνούν γίνονται πιο χλωρωτικά, αποκτώντας αργυρό χρώμα. Τα φύλλα έχουν πλάτος περίπου 1m και η συνολική διάμετρος της κόμης φτάνει τα 3m. Αυτό το είδος φοίνικα είναι δίοικο, τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη συναντώνται σε διαφορετικά «δέντρα». Η ταξιανθία έχει μήκος περίπου 1m και αποτελείται από πολλές διακλαδώσεις, οι κορυφές των οποίων φέρουν κίτρινα άνθη. Περί τα τέλη του καλοκαιριού τα θηλυκά φυτά παράγουν καρπούς που έχουν χρώμα μπλε. Κυριότεροι εχθροί του είναι το P. archon και ο ρυγχοφόρος R. ferrugineus.

Εικ. 7 Ο φοίνικας Trachycarpus fortunei

Syagrus romanzoffiana

Ο φοίνικας Syagrus romanzoffiana ή αρεκάστρουμ (Εικ. 8) συναντάται με διάφορα ονόματα όπως Arecastrum romanzoffiana ή Cocos plumosa. Είναι φοινικοειδές που φτάνει τα 10-15m ύψος. Ο κορμός του έχει διάμετρο από 20-50cm. Οι καρποί του έχουν λαμπερό πορτοκαλί χρώμα. Φύεται σε αμμώδη εδάφη, είναι πολύ απαιτητικός σε μαγγάνιο και απαιτεί άφθονο ηλιακό φως. Αντέχει πολύ στην ξηρασία αλλά για καλύτερη εμφάνιση και γρήγορη ανάπτυξη, καλύτερα να αρδεύεται τουλάχιστο 1 φορά την βδομάδα. Αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι -80C. Στην Κύπρο, τα τελευταία χρόνια αυτός ο φοίνικας φυτεύεται ευρέως. Κυριότερος εχθρός του είναι το κολεόπτερο Octodonta nipae (Maulik) (Coleoptera: Chrysomelidae: Cassidinae), ενώ προσβολές παρατηρήθηκαν και από το ρυγχοφόρο R. ferrugineus.

Εικ. 8 Ο φοίνικας Syagrus romanzoffiana

Βιβλιογραφία

  1. CABI. 2014. Invasive species compendium. Rhynchophorus ferrugineus. http://www.cabi.org/isc/datasheet/47472
  2. Elliott, M. L., Broschat, T. K., Uchida, J. Y., and Simone, G. W. 2004. Compendium of Ornamental Palm Diseases and Disorders. American Phytopathological Society, pp. 69.
  3. Hickey, M. and King, C.J. 1981. 100 Families οf Flowering Plants. Cambridge University Press, London. 567p.
  4. Αγγελακόπουλος, Κ. 2008. Εξάπλωση, έγκαιρη διάγνωση της προσβολής και αντιμετώπιση του Rhynchophorus ferrugineus. Πτυχιακή εργασία. ΑΤΕΙ Κρήτης, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τμήμα θερμοκηπιακών καλλιεργειών και ανθοκομίας. 86 σελ.
  5. Ορφανάκη Ε. 2011. Πληθυσµιακή µελέτη του κόκκινου ρυγχωτού κάνθαρου (Rhynchophorus ferrugineus) στη βόρεια ακτογραµµή της Κρήτης από Καρτερό έως Μίλατο. Πτυχιακή εργασία. ΑΤΕΙ Κρήτης, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τμήμα θερμοκηπιακών καλλιεργειών και ανθοκομίας. 90 σελ.
  6. Φανουράκης, Ν. 2009. Τα νεοεισαγόμενα έντομα των φοινικοειδών Rhynchophorus ferrugineus και Paysandisia archon στη χώρα μας. Πτυχιακή εργασία. ΑΤΕΙ Κρήτης, Ηράκλειο. 92 σελ.