Το Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης στην Κύπρο

Σταυρούλα Ιωάννου
Μαριάνθη Γιαννακοπούλου

Εισαγωγή

Tο Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης (ΔΙΓΕΛΠ) αποτελεί συμβατική υποχρέωση των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), με βάση τον Κανονισμό (EC) 79/65 και όλες τις κατοπινές τροποποιήσεις του. Αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα συλλογής λογιστικών πληροφοριών, όσον αφορά τις δραστηριότητες των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και καλύπτει όλο το φάσμα των γεωργικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων που λαμβάνουν χώρα σε μια εκμετάλλευση, καθώς και ορισμένες μη γεωργικές δραστηριότητες, όπως είναι ο αγροτουρισμός, η δασοπονία, κλπ.

Η συλλογή των πληροφοριών γίνεται σε ετήσια βάση, από αντιπροσωπευτικό δείγμα γεωργών. Αφορά φυσικά και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της εκμετάλλευσης όπως την καλλιεργούμενη έκταση, τον αριθμό ζωικού κεφαλαίου, το εργατικό δυναμικό της εκμετάλλευσης, καθώς επίσης οικονομικά και λογιστικά στοιχεία, όπως οι επιδοτήσεις που λαμβάνει μια εκμετάλλευση, τα έσοδα και τα έξοδα της.

Η συμμετοχή των γεωργών και κτηνοτρόφων στο δείγμα είναι εθελοντική. Οι πληροφορίες που συλλέγονται είναι εμπιστευτικές και διατίθενται μόνο στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της ΕΕ.

Στόχοι

Το ΔΙΓΕΛΠ χρησιμεύει ως εργαλείο συλλογής πληροφοριών με κύριους στόχους:

  1. Την εκτίμηση του Γεωργικού Εισοδήματος στα κράτη-μέλη.
  2. Τη μελέτη των επιπτώσεων της εκάστοτε εφαρμοζόμενης Πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της γεωργίας / κτηνοτροφίας.

Λειτουργία

Η λειτουργία του ΔΙΓΕΛΠ ρυθμίζεται από:

  1. Την Κοινοτική Επιτροπή του ΔΙΓΕΛΠ, η οποία παρακολουθεί την εφαρμογή του προγράμματος σε όλα τα κράτη μέλη και είναι υπεύθυνη για τη νομοθεσία και την παροχή της κατάλληλης πληροφόρησης στα αρμόδια όργανα της ΕΕ Στην Κοινοτική Επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ Εκπρόσωπος της Κύπρου είναι το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ).

  2. Την Εθνική Επιτροπή, η οποία είναι υπεύθυνη για την έγκριση του σχεδίου επιλογής των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων που συμμετέχουν στο δείγμα. Στην Κύπρο είναι επταμελής και προοδεύεται από το ΙΓΕ. Σε αυτή συμμετέχουν με εκπροσώπους το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, η Στατιστική Υπηρεσία, η Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης, το Τμήμα Γεωργίας, ο Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών και το Γενικό Λογιστήριο.

Πεδίο παρατηρήσεων

Πεδίο παρατηρήσεων του ΔΙΓΕΛΠ αποτελούν όλες οι εμπορικές γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο, εμπορική θεωρείται η εκμετάλλευση, η οποία εμπορεύεται μέρος της παραγωγής της, είναι αρκετά μεγάλη, ώστε να εξασφαλίζει στον κάτοχό της ικανοποιητικό εισόδημα που να μπορεί να στηρίξει την οικογένεια του και ξεπερνά ένα ελάχιστο Οικονομικό Μέγεθος.

Κριτήριο οικονομικού μεγέθους της εκμετάλλευσης είναι η Τυπική Απόδοση1 (Τ.Α.) που ορίζεται ως η αξία του παραγόμενου προϊόντος ανά εκτάριο ή ζώο. Στην Κύπρο, επιλέξιμες για συμμετοχή στο δείγμα είναι οι εκμεταλλεύσεις με οικονομικό μέγεθος τουλάχιστον 3 Ευρωπαϊκών Μονάδων Μεγέθους (ΕΜΜ), δηλαδή Τ.Α. >= 4000€.

Επιλογή του δείγματος

Η επιλογή του δείγματος γίνεται με τη μέθοδο της τυχαίας στρωματοποιημένης δειγματοληψίας. Πεδίο παρατήρησης αποτελούν όλες οι εγγεγραμμένες στην Απογραφή Γεωργίας γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Επιλέξιμη θεωρείται η εκμετάλλευση η οποία πληροί τα παρακάτω κριτήρια:

  1. Το κριτήριο της Περιφέρειας (region): Για σκοπούς του ΔΙΓΕΛΠ, η ΕΕ διαιρείται, μετά την ένταξη της Κροατίας (την 1η Ιουλίου του 2013), σε 138 περιφέρειες, με την Κύπρο να θεωρείται ως μία περιφέρεια με κωδικό 740.

  2. Το κριτήριο του Οικονομικού Μεγέθους, το οποίο υπολογίζεται με βάση το σύνολο των τυπικών αποδόσεων όλων των πρωτογενών προϊόντων της εκμετάλλευσης και υπερβαίνει τα 4.000.

  3. Το κριτήριο του Τύπου Εκμετάλλευσης, το οποίο ορίζεται με βάση το ποσοστό συμμετοχής ενός κλάδου παραγωγής ή συνδυασμού περισσότερων κλάδων στη Συνολική Τυπική Απόδοση της εκμετάλλευσης.

Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η ομοιογένεια των γεωργοκτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων σε όλα τα Κράτη – Μέλη της ΕΕ .

Πρακτική εφαρμογή

Στην αρχή κάθε ημερολογιακού έτους, πραγματοποιούνται από το προσωπικό του ΔΙΓΕΛΠ κατ’ ιδίαν επισκέψεις στους γεωργούς και κτηνοτρόφους που συμμετέχουν στο δείγμα για τη διεξαγωγή της απογραφής έναρξης, βάση του Δελτίου Απογραφής του ΔΙΓΕΛΠ. Κατά τη διάρκεια του έτους πραγματοποιούνται επισκέψεις στους γεωργούς / κτηνοτρόφους του δείγματος, όπου γίνεται λεπτομερής καταγραφή των κινήσεων της εκμετάλλευσης του τρέχοντος έτους. Οι κινήσεις αυτές αφορούν το εργατικό δυναμικό, το φυτικό και ζωικό κεφάλαιο καθώς και τα έσοδα και τα έξοδα της εκμετάλλευσης. Τέλος το Δεκέμβριο διεξάγεται η Απογραφή λήξης με κατ’ ιδίαν πάλι επισκέψεις στους γεωργούς και κτηνοτρόφους.

Στη συνέχεια, τα στοιχεία, αφού τύχουν της κατάλληλης επεξεργασίας, αποστέλλονται διαδικτυακά στη βάση δεδομένων της ΕΕ (12 μήνες μετά τη λήξη του ημερολογιακού έτους) και ακολουθούν έλεγχοι στη βάση της ΕΕ.

Αποτελέσματα

Το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών εφαρμόζει το ΔΙΓΕΛΠ από το 2004. Με βάση την ανάλυση των στοιχείων του ΔΙΓΕΛΠ από το 2004 μέχρι και το 2012 προκύπτουν τα παρακάτω τυπικά αποτελέσματα:

Πίνακας 1: Τυπικά αποτελέσματα για τη μέση εκμετάλλευση του Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης

Όπως προκύπτει από τον πιο πάνω πίνακα, η μέση καλλιεργούμενη έκταση ανά εκμετάλλευση στην Κύπρο μειώθηκε από 9,58 εκτάρια (2004) σε 9,04 εκτάρια (2012) και παραμένει η δεύτερη μικρότερη σε μέγεθος έκταση, μετά τη Μάλτα (2,62 εκτάρια). Η αντίστοιχη μέση έκταση των ΕΕ27 για το 2012 ήταν 32,7 εκτάρια. Το μέσο συνολικό γεωργικό εισόδημα στα ΕΕ27 ήταν €71.245 έναντι € 39.506 στην Κύπρο (2012). Το μέσο καθαρό γεωργικό εισόδημα των ΕΕ27 ανήλθε στα €19.580 (2012), ενώ της Κύπρου υπολογίστηκε περίπου στο μισό αυτού, δηλαδή € 9.573. Επίσης, οι κυπριακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις εμφανίζουν διπλάσια έξοδα και τριπλάσιες ώρες εργασίας ανά εκτάριο σε σύγκριση με το μέσο όρο των ΕΕ27.

Το οικονομικό μέγεθος των κυπριακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων αυξήθηκε κατά 0,3% την περίοδο 2004 – 2012. Επίσης, ο μέσος όρος της καλλιεργούμενης γεωργικής γης μειώθηκε κατά 5,6%. Το ακαθάριστο γεωργικό εισόδημα παρέμεινε σχεδόν το ίδιο (+0,1%), ενώ οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 14%. Τέλος, το καθαρό γεωργικό εισόδημα αυξήθηκε κατά 60%, ως αποτέλεσμα των επιδοτήσεων που χορηγούνται στους γεωργούς.

Όλα τα αποτελέσματα του ΔΙΓΕΛΠ που αφορούν την Κύπρο δημοσιεύονται, μαζί με αυτά των υπολοίπων κρατών μελών, στη σχετική ιστοσελίδα της Κοινοτικής Επιτροπής του ΔΙΓΕΛΠ.

1 Τυπική Απόδοση είναι το γινόμενο της απόδοσης σε κιλά ανά εκτάριο/ ζώο επί τη μέση τιμή ανά κιλό.
2 1 ΜΑΕ θεωρείται η εργασία 2080 ωρών που προσφέρει ένα άτομο κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους και σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης.

Τα σχόλια έχουν κλείσει.