Βιβλιοθήκη ΙΓΕ (Online)

Σκοπός της διαδικτυακής παρουσίας της βιβλιοθήκης είναι η προσφορά βιβλιογραφικών βάσεων δεδομένων σε διάφορους τομείς της γεωργικής έρευνας. Περιλαμβάνει βιβλία, επιστημονικά περιοδικά, διατριβές και βάσεις δεδομένων σε ηλεκτρονικά μέσα. Η Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου είναι ο σύνδεσμος στη βάση δεδομένων AGRIS του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών για την Κύπρο. Σκοπός του WebAgris είναι να εντοπίζει οποιονδήποτε έντυπο αναφέρεται στη κυπριακή γεωργία και να το αποστέλλει στον FAO για να συμπεριληφθεί στη παγκόσμια βάση δεδομένων AGRIS.

Οι εκδόσεις του ΙΓΕ, από 1965 μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί και τόσο τα βιβλιογραφικά δεδομένα όσο και η πρόσβαση σε ολόκληρο το κείμενο είναι ανοικτή και διαθέσιμη μέσω της διαδικτυακής ιστοσελίδας WebAgris του ΙΓΕ.

Ως παράδειγμα αναζήτησης πληροφοριών παραθέτουμε δύο περιπτώσεις:
1. Αναζήτηση με βάση λέξη κλειδί (keyword) – Στο πεδίο «Search the whole record» γράφετε τη λέξη κλειδί, π.χ. potato$, και ακολούθως πατήστε το κουμπί «Search». Θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της αναζήτησης με τις λέξεις που έχουν ως ρίζα το potato, δηλ. potato, potatoes κλπ. (Αυτό επιτυγχάνεται λόγω της χρήσης του σημείου $ στην λέξη κλειδί).
2.Αναζήτηση με βάση το όνομα του συγγραφέα (author) – Στο πεδίο «Search the whole record» γράφετε το όνομα του συγγραφέα, π.χ. papachristo$, και ακολούθως πατήστε το κουμπί «Search». Θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της αναζήτησης με τις λέξεις που έχουν ως ρίζα το papachristo, δηλ. papachristodoulou, papachristoforou, papachristophorou κλπ. (Αυτό επιτυγχάνεται λόγω της χρήσης του σημείου $ αμέσως μετά το όνομα του συγγραφέα).

Ενημέρωση παραγωγών στις αγροτικές περιοχές

Γιώργος Αδαμίδης και Ανδρέας Στυλιανού
Κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης

Η επιβίωση ενός σημαντικού ποσοστού των κατοίκων των αγροτικών περιοχών εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να εξαρτάται από τη γεωργία και τα συναφή με αυτή επαγγέλματα. Το γεγονός αυτό επιβάλλει την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση των παραγωγών για διάφορα γεωργοκτηνοτροφικά θέματα – από νέες μεθόδους καλλιέργειας και γεωργικές πρακτικές, μέχρι πιθανά ακραία καιρικά φαινόμενα που μπορεί να πλήξουν τις καλλιέργειες τους. Ο επαγγελματίας παραγωγός για να θεωρείται σωστός και σύγχρονος επιχειρηματίας πρέπει να είναι σε θέση να κάνει τις κατάλληλες επιλογές και να παίρνει σωστές αποφάσεις. Για να πετύχει αυτούς τους στόχους έχει ανάγκη την έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση. Στις μέρες μας, στην «Κοινωνία της Γνώσης» όπου ζει και εργάζεται ο παραγωγός, οι νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά μέσα πρόσβασης και ανταλλαγής πληροφοριών. Η αξιοποίηση τους κρίνεται απαραίτητη όχι απλά για την επιβίωση αλλά ιδιαίτερα για την αειφόρο ανάπτυξη της γεωργίας στην Κύπρο.

Ο κλάδος Αγροτικής Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ) – http://www.ari.gov.cy – αναγνωρίζοντας τη σημασία της πρόσβασης στη γεωργική γνώση, διαχειρίζεται το ερευνητικό πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας στις Αγροτικές Περιοχές: Ενημέρωση Αγροτών μέσω των νέων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών» – ιστοσελίδα προγράμματος http://ruraldev.ari.gov.cy.

Στόχος του ερευνητικού έργου είναι να καταγράψει: (α) το βαθμό πληροφόρησης του αγροτικού κόσμου πάνω σε αγροτικά θέματα, (β) τις υπάρχουσες πηγές και μέσα πληροφόρησης που χρησιμοποιούν, και (γ) το βαθμό ικανοποίησης τους από τα υφιστάμενα μέσα ενημέρωσης. Για σκοπούς μελέτης και διερεύνησης των πιο πάνω σκοπών και στόχων το Ι.Γ.Ε. με τη μέθοδο της στρωματοποιημένης τυχαίας δειγματοληψίας και λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα άρνησης απάντησης, προχώρησε στην κατάρτιση δείγματος 949 παραγωγών και στη σύνταξη σχετικού ερωτηματολογίου. Έτσι τον Οκτώβριο του 2010 ξεκίνησε η διαδικασία των προσωπικών συνεντεύξεων. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις σε 219 χωριά από όλες τις επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου. Τον Μάρτιο του 2011, ολοκληρώθηκε η πρωτογενής έρευνα που είχε ως αποτέλεσμα τη λήψη 651 πλήρως συμπληρωμένων ερωτηματολογίων. Ο αριθμός των ατόμων που έλαβαν μέρος στην έρευνα κρίνεται αρκετά ικανοποιητικός και αποτελεί ένδειξη του ενδιαφέροντος των ερωτηθέντων για το θέμα της συγκεκριμένης έρευνας.

Η πρώτη ενότητα του ερωτηματολογίου αφορούσε τους τρόπους που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί για να ενημερώνονται σε θέματα που αφορούν τις αγροτικές εξελίξεις. Οι διάφοροι τρόποι ενημέρωσης που παρουσιάστηκαν στους ερωτηθέντες ήταν: περιοδικά γεωργικού περιεχομένου, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές, εφημερίδες, ενημερωτικά φυλλάδια, διαδίκτυο, επισκέψεις γεωπόνων – Λειτουργών του Τμήματος Γεωργίας, ομάδες παραγωγών, και τέλος από στόμα σε στόμα δηλαδή με αλληλοενημέρωση μεταξύ των ιδίων των παραγωγών.

Από τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι, τα πιο διαδεδομένα μέσα πληροφόρησης που χρησιμοποιούν οι αγρότες είναι η τηλεόραση και η μεταξύ τους αλληλοενημέρωση (85,6% και 85,5%, αντίστοιχα) . Ακολουθούν τα ενημερωτικά φυλλάδια (76,6%), το ραδιόφωνο (70,6%), οι επισκέψεις των Λειτουργών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (ΥΓΦΠ&Π) (67,9%), οι εφημερίδες (67,1%), τα περιοδικά γεωργικού περιεχομένου (66,3%), οι ομάδες παραγωγών (41,6%) και το διαδίκτυο (36,7%) (βλ. Διάγραμμα 1). Αξίζει να αναφερθεί ότι ειδικά για το διαδίκτυο, είτε το χρησιμοποιούν είτε όχι, το 95% των παραγωγών αναγνωρίζουν ότι «είναι ένα πολύ χρήσιμο μέσο ενημέρωσης».

Μέσα πληροφόρησης που χρησιμοποιούν οι αγρότες

Η δεύτερη ενότητα του ερωτηματολογίου αφορούσε τον βαθμό ικανοποίησης των ερωτηθέντων από την πληροφόρηση που τους παρέχουν τα πιο πάνω μέσα (Διάγραμμα 2). Από αυτά ξεχωρίζουν με πιο ψηλό βαθμό ικανοποίησης (πολύ ικανοποιημένοι) το διαδίκτυο (26,4%), οι διαλέξεις / επιτόπιες εκπαιδεύσεις που διοργανώνουν τα διάφορα τμήματα του ΥΓΦΠ&Π (25,8%), η μεταξύ τους αλληλοενημέρωση (24,4%), οι επισκέψεις από Λειτουργούς και Επιθεωρητές του ΥΓΦΠ&Π (23,9%), και τα ενημερωτικά φυλλάδια που εκδίδει το ΥΓΦΠ&Π (22,7%). Μικρότερο βαθμό ικανοποίησης προσφέρει η ενημέρωση από τις ομάδες παραγωγών, από γεωργικά περιοδικά, μέσω κινητού τηλεφώνου, από την τηλεόραση, εφημερίδες και το ραδιόφωνο. Πολύ μικρό είναι το ποσοστό ικανοποίησης από την πληροφόρηση που παρέχουν το σταθερό τηλέφωνο και το τηλεομοιότυπο (φαξ). Ως κύριοι λόγοι για τους οποίους δεν είναι ικανοποιημένοι από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση – αν και όπως προαναφέρθηκε αποτελούν τα πιο διαδεδομένα μέσα ενημέρωσης για τους αγρότες – αναφέρονται οι ώρες και μέρες μετάδοσης των συγκεκριμένων εκπομπών, ενώ από τις εφημερίδες περιμένουν περισσότερα αγροτικά θέματα ή να υπάρχουν περισσότερες εξειδικευμένες εφημερίδες αγροτικού περιεχομένου και ενδιαφέροντος. Οι ερωτηθέντες παραγωγοί εξέφρασαν επίσης την ανάγκη καλύτερης αξιοποίησης των κινητών τηλεφώνων, ως μέσων ενημέρωσης των παραγωγών στις αγροτικές περιοχές – π.χ., να στέλλονται ειδοποιήσεις για πιθανά ακραία καιρικά φαινόμενα, να τους αποστέλλονται μηνύματα για συμμετοχή σε διαλέξεις / ενημερωτικές ημερίδες κ.α. Αυτή την πρακτική εφαρμόζει ο Κυπριακός Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών, ο οποίος ενημερώνει τους παραγωγούς για την κατάσταση της αίτησης τους, καθώς και για επιτόπιες ενημερωτικές διαλέξεις.

Βαθμός ικανοποίησης από τα υφιστάμενα μέσα πληροφόρησης

Ο παραγωγός, ως επαγγελματίας και γνώστης του αντικειμένου του, πρέπει να συμμετέχει ενεργά στη γεωργική έρευνα, είτε σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης είτε σε επίπεδο Ομάδων Παραγωγών. Η ορθότητα αυτής της άποψης επιβεβαιώνεται σήμερα, αφού ο ενεργός ρόλος που πρέπει να έχει ο παραγωγός στην έρευνα αναδεικνύεται και στα συμπεράσματα του παγκόσμιου συνεδρίου για γεωργική έρευνα και ανάπτυξη (Global Conference on Agricultural Research for Development) που διοργανώθηκε στο Montpellier της Γαλλίας το Μάρτιο του 2010.

Σε γενικές γραμμές μπορεί να λεχθεί ότι οι Κύπριοι αγρότες είναι σχετικά καλά ενημερωμένοι, ωστόσο χρειάζονται περισσότερες δράσεις για αξιοποίηση των πολλαπλών δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών. Αναμφίβολα, η εκπαίδευση και η παροχή της δυνατότητας στους παραγωγούς για πρόσβαση στη γνώση μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και κατ’ επέκταση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013.